Czy karabinek AK to kopia StG.44
Czytając o karabinkach automatycznych bardzo często można natknąć się na stwierdzenie że radziecki karabinek AK (AK-47) wprowadzony do uzbrojenia armii radzieckiej w 1949r to kopia niemieckiego StG.44 (Sturmgewehr 44) wprowadzonego do uzbrojenia armii niemieckiej w 1943r. Postaram się tutaj wyjaśnić czy jest to prawda, czy może mit
Idea
Od góry: Awtomat Fiodorowa, M35, M1 Carbine
Zarówno StG.44 skonstruowany przez Hugo Schmeissera, jak i AK skonstruowany przez Michaiła Kałasznikowa, to karabinki automatyczne. Karabinek automatyczny (znany również jako karabin szturmowy) to broń zasilana nabojem pośrednim (słabszym niż karabinowy, a silniejszym niż pistoletowy), umożliwiająca strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym. Zastosowanie naboju pośredniego powoduje stosunkowo niewielki odrzut, dzięki czemu z karabinka automatycznego można prowadzić skuteczny ogień seriami jak z pistoletu maszynowego. Naboje pośrednie mają jednak na tyle dobre parametry, że za pomocą karabinka automatycznego można również skutecznie strzelać ogniem pojedynczym na dość duże odległości. StG.44 znany również jako MP43 i MP44 (Maschinepistole 43, Maschinepistole 44), to pierwszy produkowany seryjnie karabinek automatyczny. Należy jednak zaznaczyć że idea broni zasilanej nabojem pośrednim, umożliwiającej strzelanie ogniem ciągłym oraz pojedynczym, jest znacznie starsza niż StG.44. Broń która jest uważana za pierwowzór współczesnych karabinków automatycznych to rosyjski karabin automatyczny Automat Fiodorowa skonstruowany w 1916r przez Władimira Fiodorowa. Broń początkowa miała być zasilana nabojem 6,5mm skonstruowanym przez Władimira Fiodorowa, jednak ostatecznie Automat Fiodorowa zasilany był słabym japońskim nabojem karabinowym 6,5x50mm. Nawet tak słaby nabój karabinowy powodował zbyt duży odrzut aby skutecznie strzelać seriami. Za pierwszy karabinek automatyczny uznaje się niemiecki M35 skonstruowany przez Heinricha Voellmera, nie była to jednak konstrukcja produkowana seryjnie. Pierwsza zasilana nabojem pośrednim broń produkowana seryjnie to amerykański karabinek samopowtarzalny M1 Carbine wprowadzony do uzbrojenia armii amerykańskiej w 1940r. M1 Carbine umożliwiał jednak strzelanie tylko ogniem pojedynczym. Jak już wspomniałem pierwszy produkowany seryjnie karabinek automatyczny to StG.44, broń wprowadzono do uzbrojenia armii niemieckiej w 1943r. StG.44 miał duży wpływ na inne konstrukcje tego typu, jednak jak widać idea karabinka automatycznego jest znacznie starsza od tej konstrukcji
Podobieństwa w konstrukcji
Od góry: StG44, AK, FN FAL, SWT-40. Wszystkie te konstrukcje działają na tej samej zasadzie oraz posiadają taki sam układ konstrukcyjny
Zarówno karabinek AK jak i StG.44 działają na zasadzie odprowadzania gazów prochowych z przewodu lufy. W obu konstrukcjach rura gazowa znajduje się nad lufą, gniazdo magazynka umieszczono na dole komory zamkowej, chwyt pistoletowy znajduje się za magazynkiem. Jednak broń działająca na zasadzie odprowadzania gazów prochowych z przewodu lufy jest znacznie starsza niż AK i StG.44, rozwiązanie takie zastosowano np. w ręcznym karabinie maszynowym Lewis skonstruowanym przez Amerykanina Isaaca Lewisa. Karabin maszynowy Lewis wprowadzono do uzbrojenia armii angielskiej w 1915r. Układ konstrukcyjny znany z AK i StG44 również jest starszy niż obie konstrukcje, rurę gazową umieszczoną nad lufą oraz gniazdo magazynka znajdujące się na dole komory zamkowej posiadał np. karabin samopowtarzalny SWT-38 skonstruowany przez Fiodora Tokariewa. SWT-38 został wprowadzony do uzbrojenia armii radzieckiej w 1938r. Na dodatek zasada działania oraz układ konstrukcyjny zastosowane w AK i StG44 są niezwykle popularne, dlatego też na tej podstawie nie można stwierdzić czy jedna konstrukcja jest kopią innej
Różnice w konstrukcji
Przełączniki w StG.44
Przełączniki w AK
Od góry: StG.44 i AK. Obie konstrukcje są rozłożone częściowo
Główna różnica pomiędzy AK a StG.44 to ryglowanie. Karabinek AK ryglowany jest poprzez obrót zamka, natomiast StG.44 poprzez przekoszenie zamka w płaszczyźnie pionowej. Zastosowanie odmiennego ryglowania powoduje znaczne różnice między komorami zamkowymi obu konstrukcji. AK posiada również w przeciwieństwie do StG44 suwadło na stałe połączone z tłoczyskiem. Kolejna różnica to umieszczenie sprężyny powrotnej. W AK sprężyna powrotna umieszczona jest w komorze zamkowej, natomiast w StG.44 część sprężyny powrotnej umieszczono w kolbie. Inna różnica to przełącznik rodzaju ognia. W karabinku AK dźwignia przełącznika rodzaju ognia pełniąca równocześnie funkcję bezpiecznika znajduje się z prawej strony komory zamkowej, natomiast w StG.44 przełącznik rodzaju ognia znajduje się po obu stronach broni. W StG.44 skrzydełko bezpiecznika znajduje się z lewej strony mechanizmu spustowego. Inaczej rozwiązano również zatrzask magazynka. W AK zatrzask magazynka znajduje się za magazynkiem pod komorą zamkową, w StG.44 zatrzask magazynka znajduje się z lewej strony gniazda magazynka. Następna różnica to sposób rozkładania, karabinek AK rozkładany jest poprzez odłączenie pokrywki która stanowi górną część komory zamkowej, natomiast StG.44 rozkładany jest poprzez odłączenie kolby i mechanizmu spustowego
Werdykt
Karabinek AK nie jest kopią StG.44. Co prawda zarówno AK jak i StG.44 działają na tej samej zasadzie oraz posiadają taki sam układ konstrukcyjny, ale są to rozwiązania popularne w wielu konstrukcjach. Przykładowo czechosłowacki karabinek automatyczny Sa vz. 58 działa na tej samej zasadzie co AK i StG.44 oraz posiada taki sam układ konstrukcyjny, ale on również nie jest kopią żadnej z tych konstrukcji. O fakcie że AK nie jest kopią StG.44 przesądzają inne rozwiązania dotyczące automatyki tych karabinków. Na dodatek do StG.44 pod względem konstrukcyjnym znacznie bardziej podobny jest np. belgijski karabin automatyczny FN FAL