FAMAS
FAMAS (Fusil Automatique de Manufacture d'Armes de St. Etienne) to francuski karabinek automatyczny skonstruowany jako następca karabinu samopowtarzalnego MAS 49 oraz pistoletu maszynowego MAT 49. Prace nad bronią rozpoczęto pod koniec lat 60., karabinek został skonstruowany przez P. Tielle. Broń po raz pierwszy zaprezentowano na francuskich targach SATORY, FAMAS F1 został wprowadzony do uzbrojenia armii francuskiej w 1977r. FAMAS jest obok karabinka Steyr AUG jednym z pierwszych produkowanych seryjnie karabinków automatycznych skonstruowanych w układzie bez kolby właściwej (Bull pup).
Konstrukcja karabinka FAMAS
FAMAS działa na zasadzie odrzutu zamka półswobodnego, hamowanie tłoka zaporowego i jednoczesne przyspieszanie trzonu zamkowego następuje przy pomocy dźwigni. Strzelanie następuje z zamka zamkniętego. Ze względu na otwarcie zamka następujące przy dużym ciśnieniu w lufie zastosowano umieszczone w komorze nabojowej rowki Revellego ułatwiające usunięcie łuski z komory nabojowej. Po wystrzeleniu z magazynka ostatniego naboju zespół ruchomy nie zatrzymuje się w tylnym położeniu. Wyciąg oraz wyrzutnik sprężynujący znajdują się w zamku. Wyciąg można umieścić po lewej lub prawej stronie zamka, okno wyrzutowe znajduje się po lewej oraz prawej stronie komory zamokowej, tak więc wyrzucanie łusek można zmienić z prawostronnego na lewostronne i tym samym dostosować broń do strzelców leworęcznych. Ruchoma podczas strzelania rączka zamkowa znajduje się na górnej powierzchni komory zamkowej pod chwytem transportowym. Komorę zamkową wykonano ze stopu lekkiego. Z tworzywa sztucznego wykonany jest natomiast chwyt pistoletowy, poduszka policzkowa oraz pokrywa komory zamkowej. Zastosowano mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym, ciągłym oraz 3 strzałowymi seriami. Broń posiada mechanizm uderzeniowy z kurkiem zakrytym. Przełącznik rodzaju ognia pełniący również rolę bezpiecznika nastawnego znajduje się na dolnej powierzchni komory zamkowej przed spustem, wewnątrz kabłąka spustu. Przełącznik rodzaju ognia posiada nastawę "1" umożliwiającą strzelanie ogniem pojedynczym, nastawę "R" umożliwiającą strzelanie ogniem ciągłym oraz nastawę "S" powodującą zabezpieczenie broni poprzez unieruchomienie spustu. Za gniazdem magazynka, pod komorą spustową, znajduje się natomiast przełącznik umożliwiający włączenie ogranicznika długości serii. Nastawa "3" powoduje włączenie ogranicznika, po czym broń z przełącznikiem rodzaju ognia w położeniu "R" strzela 3 strzałowymi seriami zamiast ogniem ciągłym. Nastawa "O" powoduje natomiast wyłączenie ogranicznika długości serii. Zabezpoieczenie broni przed strzałem przedwczesnym zapewnia spust samoczynny, zabezpieczający również przed strzałem w przypadku złożenia broni bez dźwigni opóźniającej ruch tłoka zaporowego. Karabinek zasilany jest francuską wersją amerykańskiego naboju 5,56x45mm M193. Skok gwintu lufy wynosi 12 cali. Zasilanie odbywa się z dwurzędowych magazynków pudełkowych z dwupozycyjnym wyprowadzeniem o pojemności 25 naboi. Magazynki wtykane są pionowo do gniazda umieszczonego na dolnej powierzchni komory zamkowej za gniazdem magazynka. Zastosowano lufę o długości 488mm z przewodem o trzech prawoskrętnych bzruzdach. Na końcu lufy znajduje się szczelinowy tłumik płomieni, nad lufą można zamocować bagnet nożowy z karabinu G3. Tłumik płomieni pełni również rolę nasadki do miotania granatów nasadkowych. Karabinek posiada składany dwójnóg przymocowany do komory zamkowej. Punkt podparcia stopki kolby znajduje się na jednej linii z lufą (układ liniowy). Zastosowano umieszczone na chwycie transportowym przyrządy celownicze składające się z muszki oraz celownika przerzutowego z przeziernikiem. Celownik posiada przeziernik z małym otworem do dokładnego strzelania oraz przeziernik z dużym otworem do strzelania w trudnych warunkach. Oba przezierniki ustawione są na 300m. Aby dostosować broń do strzelania w ciemnościach można na muszkę założyć nakładkę z trytowym źródłem światła. Podczas strzelania z nakładką oba przezierrniki należy złożyć, natomiast w roli przeziernika wykorzystać obudową celownika. Na górnej powierzchni chwytu transportowego można również umieścić celownik optyczny.
Inne wersje karabinka FAMAS
FAMAS Commando to skonstruowany w 1984r karabinek automatyczny z krótszą lufą o długości 405mm. Karabinek zasilany jest francuską wersją naboju 5,56x45mm M193

FAMAS Export to skonstruowana w 1984r samopowtarzalna wersja przeznaczona na rynek cywilny. Broń posiada lufę o długości 488mm oraz zasilana jest nabojem .223 Remington

FAMAS Civil to skonstruowana w 1984r samopowtarzalna wersja przeznaczona na rynek cywilny. Broń posiada lufę o długości 570mm oraz zasilana jest nabojem .222 Remington

FAMAS G2 to wersja skonstruowana w latach 90. Broń wyposażona jest w lufę o długości 488mm. Karabinek strzela francuską wersją naboju 5,56x45mm SS109 lub francuską wersją naboju 5,56x45mm M193. Skok gwintu lufy wynosi 9 cali. Zasilanie odbywa się z magazynków na 20 oraz 30 naboi od karabinka automatycznego M16. Pod bronią można umieścić granatnik podwieszany M203PI

FAMAS G2 Commando to karabinek z lufą o długości 405mm zasilany francuską wersją naboju 5,56x45mm SS109 lub francuską wersją naboju 5,56x45mm M193

FAMAS G2 SMG to subkarabinek z lufą o długości 320mm strzelający francuską wersją naboju 5,56x45mm SS109 lub francuską wersją naboju 5,56x45mm M193

FAMAS G2 Picatinny Rail to karabinek z lufą o długości 488mm zasilany francuską wersją naboju 5,56x45mm SS109 lub francuską wersją naboju 5,56x45mm M193. Na górnej powierzchni chwytu transportowego znajduje się uniwersalna szyna montażowa Picatinny

FAMAS G2 Sniper to karabinek wyborowy z masywną lufą o długości 620mm. Karabinek zasilany jest francuską wersją naboju 5,56x45mm SS109 lub francuską wersją naboju 5,56x45mm M193. Na górnej powierzchni chwytu transportowego znajduje się uniwersalna szyna montażowa Picatinny
Amunicja
FAMAS F1 strzela francuską wersją naboju 5,56x45mm M193. Francuska wersja naboju podobnie jak "oryginał" charakteryzuje się pociskiem o masie 3,56g, jednak w odróżnieniu od najbardziej popularnych wersji naboju amerykańskiego zastosowano stalową łuskę oraz spłonkę typu Berdan. FAMAS F1 działa w miarę poprawnie przy użyciu standardowej amunicji z mosiężną łuską, jednak FAMAS G2 nie jest w stanie niezawodnie działać podczas strzelania amunicją 5,56x45mm SS109 z łuskę mosiężną, z tego też względu należy stosować francuski odpowiednik amunicji SS109 wyposażony w łuskę stalową i pocisk o masie 4g. Francuska amunicja z łuską stalową może zasilać inną broń dostosowaną do naboju 5,56x45, jak karabinki automatyczne M16, M16A1 (francuski odpowiednik amunicji M193), M16A2, M4 (francuski odpowiednik amunicji SS109).
FAMAS ogółem
FAMAS charakteryzuje się bardzo dobrą celnością podczas strzelania ogniem pojedynczym oraz podczas strzelania seriami. Podczas badań przeprowadzonych w polskiej Wojskowej Akademii Technicznej FAMAS okazał się najcelniejszym karabinkiem automatycznym podczas strzelania seriami. FAMAS jest jednak dość zawodną oraz skomplikowaną bronią, dlateg też nie zyskał dużej popularności. Ogółem wyprodukowano 400.000 egzemplarzy karabinka FAMAS.
wersja
FAMAS F1
FAMAS G2
nabój
5,56x45mm M193
5,56x45mm SS109
prędkość początkowa pociski
960m/s
925m/s
długość lufy
488mm
488mm
długość
757mm
757mm
masa
3,6kg z pustym magazynkiem na 25
naboi
3,8kg z pustym magazynkiem na 30
naboi
magazynki
dwurzędowe pudełkowe na 25 naboi
dwurzędowe pudełkowe na 20 naboi lub
dwurzędowe łukowe 30 naboi
szybkostrzelność teoretyczna
900 strzałów na minutę
1000 strzałów na minutę
FAMAS G2 z granatnikiem M203PI
Częściowo rozłożony FAMAS F1
Karabinek automatyczny FAMAS F1
FAMAS G2 z zamontowanym na chwycie transportowym kolimatorem
Strzelanie z FAMASa granatem nasadkowym
Francuscy żołnierze uzbrojeni w karabinki FAMAS F1 wyposażone w bagnet