FN Minimi
FN Minimi (Mini Mitrailleuse) to belgijski karabinek maszynowy (karabin maszynowy zasilany nabojem pośrednim) skonstruowany w latach 70. przez Ernsta Vierviera w firmie Fabrique Nationale. Prace nad bronią rozpoczęto pod wpływem prowadzonego od późnych lat 60. amerykańskiego programu karabinka maszynowego. W latach 70. w ramach amerykańskiego programu testowano karabinki maszynowe zasilane nabojem pośrednim kalibru 6mm oraz małokalibrowym nabojem pośrednim 5,56x45mm. Nabojem kalibru 6mm zasilany był XM233 skonstruowany w firmie Maremont, XM234 pochodzący z firmy Philco Ford oraz XM235 skonstruowany w firmie Rock Island Arsenal. Nabojem 5,56x45mm zasilany był HK23A1 z firmy Heckler und Koch, skonstruowana w firmie Colt odmiana M16 wyposażona w dwójnóg i ciężką lufę oraz FN Minimi. Po testach zakończonych w 1974 do dalszego rozwoju wybrano FN Minimi (któremu nadano oznaczenie XM249) oraz XM235. Zdecydowano również że nowy karabinek maszynowy ma być zasilany nabojem 5,56x45mm, dlatego też XM235 został dostosowany do wspomnianego naboju (oznaczenie broni zmieniono na XM248). W dalszych testach brał również udział XM106 (nowa odmiana M16 z dwójnogiem i ciężką lufą) oraz HK21A1. Podczas testów najlepiej wypadł XM249, dlatego też amerykańskie siły zbrojne w 1982r wprowadziły broń do uzbrojenia jako M249. Amerykańskie siły zbrojne były pierwszymi jakie wprowadziły do uzbrojenie FN Minimi (a raczej jego wersję). Pierwsze egzemplarze M249 zostały wyprodukowano w belgijskich zakładach należących do Fabrique Nationale, jednak ostatecznie produkcja została przeniesiona do amerykańskiej filii wspomnianej firmy. W latach 80. po wyprodukowaniu niewielkiej liczby egzemplarzy rozpoczęto program PIP (Product Improvement Program) w ramach którego zmodyfikowano konstrukcję broni. Program PIP wpłynął nie tylko na konstrukcję nowej broni, w ramach programu zmodyfikowano również już wyprodukowane egzemplarze. FN Minimi to jeden z pierwszych produkowanych seryjnie karabinków maszynowych skonstruowanych od podstaw. Wcześniej broń tego typu była zazwyczaj karabinkiem automatycznym zmodyfikowanym poprzez wyposażenie konstrukcji w ciężką lufę oraz dwójnóg (przykładowo RPK jest zmodyfikowanym AKM, Steyr AUG HBAR jest zmodyfikowanym Steyr AUG). Karabinki maszynowe skonstruowane na podstawie karabinków automatycznych zazwyczaj strzelają z zamka zamkniętego, zasilane są z magazynka oraz nie posiadają szybkowymiennej lufy. Cechy te powodują niewielką szybkostrzelność praktyczną jak na karabin czy karabinek maszynowy. Przed FN Minimi istniały co prawda produkowane seryjnie karabinki maszynowe skonstruowane od podstaw (przykładowo RPD), jednak nie zyskały one tak dużej popularności jak konstrukcja belgijska. FN Minimi zasilany jest nabojem 5,56x45mm SS109, nabój ten posiada cięższy pocisk od stosowanego wcześniej naboju 5,56x45mm M193, dlatego też broń zasilana nabojem S109 charakteryzuje się większym zasięgiem skutecznym od broni na nabój M193. Broń zasilana nabojem SS109 może być zasilana nabojem M193, podobnie jak broń na nabój M193 może być zasilana nabojem SS109, jednak takie połączenie uniemożliwia uzyskanie dobrej celności ze względu na różnice w skoku gwintu pomiędzy bronią na nabój SS109, a bronią zasilaną nabojem M193. Nabój SS109 został wprowadzony do uzbrojenia amerykańskich sił zbrojnych pod oznaczeniem M855, jest to również standardowy natowski małokalibrowy nabój pośredni.
Konstrukcja FN Minimi
FN Minimi działa na zasadzie odprowadzania gazów prochowych przez boczny otwór w lufie z długim skokiem tłoka gazowego. Zastosowano umieszczoną pod lufą rurę gazową oraz dwupołożeniowy regulator gazowy. Ryglowanie odbywa się poprzez obrót zamka z dwoma ryglami w prawo, strzelanie następuje z zamka otwartego. Suwadło porusza się na umieszczonych we wnętrzu komory zamkowej prowadnicach, prowadnice znajdują się na lewej oraz prawej ściance wykonanej metodą tłoczenia komory zamkowej. Broń nie posiada zatrzasku zatrzymującego zespół ruchomy w tylnym położeniu po wystrzeleniu z taśmy lub magazynka ostatniego naboju. Zastosowano mechanizm spustowy do ognia ciągłego (brak przełącznika rodzaju ognia) oraz bijnikowy mechanizm uderzeniowy z suwadłem pełniącym rolę bijnika. Broń posiada umieszczony nad wykonanym z tworzywa sztucznego chwytem pistoletowym bezpiecznik przetykowy blokujący spust. Karabinek zasilany jest nabojem 5,56x45mm SS109. Zasilanie lewostronne odbywa się z rozsypnej taśmy amunicyjnej M27 o ogniwkach otwartych, broń charakteryzuje się dosyłaniem bezpośrednim. Zastosowano napędzany od zamka donośnik przesuwakowy z dźwignią umieszczoną wewnątrz pokrywy donośnika. Podczas ruchu zamka w przednie położenie następuje przesunięcie taśmy o pół ogniwka, podobnie podczas ruchu zamka w tylne położenie następuje przesunięcie taśmy o pół ogniwka. Rozwiązanie takie, znane jako zasilanie dwutaktowe, powoduje płynny ruch taśmy amunicyjnej. ładowanie broni odbywa się poprzez odchylenie pokrywy donośnika. Pod komorą zamkową można przymocować skrzynkę amunicyjną mieszczącą taśmę na 100 naboi lub skrzynkę amunicyjną mieszczącą taśmę na 200 naboi. Skrzynki wykonane są z tworzywa sztucznego, zamiast skrzynki amunicyjnej można zastosować torbę amunicyjną wykonaną z materiału. Karabinek może być również zasilany z dwurzędowych magazynków z dwupozycyjnym wyprowadzeniem (pojemność 20 lub 30 naboi) od karabinka automatycznego M16 i jego odmian. Zamykane odchylaną klapką gniazdo magazynka znajduje się po lewej stronie broni, gniazdo odchylone jest o 45 stopni w dół od poziomu. Podstawowy sposób zasilania broni to taśma amunicyjna umożliwiająca uzyskanie większej szybkostrzelności praktycznej oraz lepszej niezawodności w porównaniu do zasilania z magazynka. Na pokrywie donośnika znajduje się wskaźnik obecności naboju na linii dosyłania. Broń posiada szybkowymienną lufę z chromowanym przewodem zakończoną szczelinowym tłumikiem płomieni, na górnej powierzchni lufy znajduje się chwyt transportowy (początkowo równoległy do lufy, później nieznacznie wygięty do góry). Po lewej oraz prawej stronie lufy umieszczono wykonane z tworzywa sztucznego elementy pełniące rolę łoża, wspomniane elementy nie obejmują lufy od dołu. Do rury gazowej przymocowany jest składany do tyłu dwójnóg, podpory dwójnogu po złożeniu znajdują się pomiędzy elementami pełniącymi rolę łoża. Początkowo stosowano dwójnóg o stałej wysokości podpór, jednak ostatecznie broń posiada dwójnóg z podporami o regulowanej wysokość i. Karabinek może zostać również zamocowany na belgijskiej podstawie trójnożnej FN360 lub amerykańskiej M122. Pierwsze prototypy FN Minimi wyposażone były w stałą kolbę drewnianą, egzemplarze pierwszych serii produkcyjnych posiadają stałą stalową kolbę szkieletową, natomiast od początku lat 80. stosowano ostateczną kolbę stałą wykonaną z tworzywa sztucznego. Wewnątrz kolby z tworzywa sztucznego znajduje się hydropneumatyczny zderzak osłabiający uderzenie zespołu ruchomego po dojściu w skrajne tylne położenie. Zastosowano mechaniczne przyrządy celownicze składające się z umieszczonej na lufie muszki w tunelowej osłonie oraz celownika z przeziernikiem. Celownik posiada nastawy od 300m do 1000m co 100m.
FN Minimi Para
FN Minimi Para to skonstruowana w 1985r wersja charakteryzująca się krótką lufą oraz wysuwaną kolbą. Karabnek maszynowy FN Minimi może zostać szybko przekształcony w odmianę Para poprzez wymianę lufy oraz kolby. FN Minimi Para początkowo wyposażony był w wysuwaną stalową kolbę o dwóch tłoczonych ramionach, jednak ostatecznie zastosowano kolbę wysuwaną z dwoma ramionami wykonanymi z rurek. Ramiona po złożeniu kolby znajdują się po lewej i prawej stronie komory zamkowej.
M249 SAW
M249 SAW (Squad Automatic Weapon) to amerykańska wersja FN Minimi wprowadzona do uzbrojenia w 1982r. Początkowo broń nie różniła się od wczesnych odmian FN Minimi, jednak konstrukcja została zmodyfikowana w ramach przeprowadzonego w latach 80. programu PIP. Broń została wyposażona w wykonaną z tworzywa sztucznego nakładkę na lufę, wykonaną z tworzywa sztucznego kolbę z umieszczonym wewnątrz hydropneumatycznym zderzakiem (zamiast stałej stalowej kolby szkieletowej), dwójnóg z podporami o regulowanej wysokości oraz nowy tłumik płomieni. Na bocznych powierzchniach elementów pełniących rolę łoża umieszczono poziome rowki. Zastosowano również zmodyfikowane przyrządy celownicze oraz zmodyfikowany chwyt pistoletowy. Niektóre elementy z programu PIP zostały również zastosowane przez Fabrique Nationale w FN Minimi. Obecnie karabinki maszynowe M249 wyposażane są również w uniwersalną szynę montażową Picatinny mocowaną górnej powierzchni pokrywy donośnika oraz wykonane z materiału torby amunicyjne (zamiast skrzynek amunicyjnych wykonanych z tworzywa sztucznego). Broń występuje również w odmianie M249 Para z krótką lufą i wysuwaną kolbą.
M249 SPW
M249 SPW (Special Purpose Weapon) to wersja wprowadzona do uzbrojenia przez dowództwo amerykańskich sił specjalnych (United States Special Sperations Command). Broń wyposażona jest w krótką i lekką lufę, wysuwaną kolbę, szynę montażową Picatinny umieszczoną na pokrywie donośnika oraz szyny montażowe Picatinny umieszczone na lewej, prawej i dolnej powierzchni łoża. Broń nie posiada umieszczonego na lufie chwytu transportowego oraz gniazda magazynka, dlatego też karabinek może być zasilany jedynie z taśmy amunicyjnej.
Mk. 46 Mod 0
Mk. 46 Mod 0 to wersja wprowadzona do uzbrojenia przez dowództwo sił specjalnych amerykańskiej marynarki wojennej (United States Special Warfare Command). Broń wyposażona jest w krótką i lekką lufę, kolbę stałą wykonaną z tworzywa sztucznego, szynę montażową Picatinny umieszczoną na pokrywie donośnika oraz szyny montażowe Picatinny umieszczone na lewej, prawej, dolnej i górnej powierzchni łoża. Karabinek nie jest wyposażony w mocowany na lufie chwyt transportowy oraz gniazdo magazynka, tak więc broń może być zasilana jedynie z taśmy amunicyjnej.
Mk. 48 Mod 0
Mk. 48 Mod 0 to wersja zasilana standardowym natowskim nabojem karabinowym 7,62x51mm. Broń została wprowadzona do uzbrojenia przez dowództwo amerykańskich sił specjalnych jako następca uniwersalnego karabinu maszynwego M60E4. Broń występuje również w zmodyfikowanej wersji Mk. 48 Mod 1. Karabiny maszynowe Mk. 48 Mod 0 oraz Mk. 48 Mod 1 to broń charakteryzująca się niewielką masą w porównaniu z innymi karabinami maszynowymi zasilanymi nabojem 7,62x51mm.
FN Minimi ogółem
FN Minimi to jeden z pierwszych udanych karabinków maszynowych produkowanych w dużych ilościach. FN Minimi charakteryzuje się mniejszą masą oraz mniejszym odrzutem w porównaniu do karabinów maszynowych zasilanych nabojem karabinowym, co w połączeniu z zastosowaniem elementów pełniących rolę łoża umożliwia skuteczne strzelanie z postawy stojąc. FN Minimi i jego odmiany zostały wprowadzone między innymi do uzbrojenia armii belgijskiej, amerykańskiej, kanadyjskiej, australijskiej, południowokoreańskiej, francuskiej, wenezuelskiej, indonezyjskiej oraz szwedzkiej. FN Minimi jest również bronią z której wywodzą się takie karabinki maszynowe jak izreaelski Negev oraz polski prototypowy 5,56mm kbkm wz. 2003.
wersja
Minimi
Minimi Para
M249 SPW
nabój
5,56x45mm
5,56x45mm
5,56x45mm
długość lufy
465mm
349mm
406mm
długość
1040mm
914mm z kolbą wysuniętą

766mm z kolbą wsuniętą
908mm z kolbą wysuniętą

762mm z kolbą wsuniętą
masa
6,5kg niezaładowany

8,8kg z pełną skrzynką
amunicyjną na 200 naboi
5,9kg niezaładowany

8,2kg z pełną skrzynką
amunicyjną na 200 naboi
5,7kg

8kg z pełną skrzynką
amunicyjną na 200 naboi
zasilanie
taśma rozsypna M27 lub
magazynek od M16
taśma rozsypna M27 lub
magazynek od M16
taśma rozsypna M27
szybkostrzelność
teoretyczna
700-1100 pocisków na
minutę
700-1100 pocisków na
minutę
700-1100 pocisków na
minutę
Minimi zasilany z magazynka na 30 naboi od M16
Minimi w wersji zasilanej nabojem 7,62x51mm
Minimi Para
Na zdjęciu po lewej widoczny regulator gazowy, na zdjęciu po prawej widoczny wskaźnik obecności naboju przed komorą nabojową
Po lewej zasilanie Minimi z magazynka, po prawej zasilanie z taśmy amunicyjnej