Galil
Galil ARM na nabój 5,56x45mm
Galil to izraelski karabinek automatyczny skonstruowany na podstawie karabinka AK przez zespół konstrukcyjny Izraela Galili i Jakowa Liora. Prace nad bronią rozpoczęto po wojnie sześciodniowej, podczas której karabinki automatyczne AK wykorzystywane przez wojska arabskie wykazały sporo zalet nad karabinami automatycznymi FN FAL stanowiącymi uzbrojenie armii izraelskiej. Prace nad nową bronią dla armii izraelskiej prowadzono nie tylko w zespole Izraela Galili, ale również w zespole konstrukcyjnym Uziela Gala (konstruktor pistoletu maszynowego UZI). Broń Uziela Gala w odróżnieniu od Galila była skonstruowana od podstaw. Armia izraelska wymagała aby nowa broń występowała w wersji na nabój pośredni oraz karabinowy, jednak w 1971r przeprowadzono testy prototypów Galila oraz prototypów broni Uziela Gala w których badano wersje obu konstrukcji do naboju pośredniego i karabinowego. Po przeprowadzeniu testów zrezygnowano z wymagania na wersję zasilaną nabojem karabinowym. Pierwsze prototypy Galila skonstruowano na podstawie radzieckich frezowanych komór zamkowych z AK, natomiast komory zamkowe produkowane w Izraelu powstały na podstawie dokumentacji zakupionej w Finlandii, gdzie produkowano karabinek automatyczny Valmet Rk. 62 skonstruowany na podstawie AK. Zakup dokumentacji ukryto pod fałszywym doniesieniem według którego izraelski wywiad wykradł wspomnianą dokumentację. Galil został wprowadzony do uzbrojenia w 1972r, przy czym pozostały wątpliwości czy nie lepsza była broń Uziela Gala. Galil produkowany był przez firmę Israel Military Industries.
Konstrukcja Galila ARM
Rozłożony częściowo Galil ARM na nabój 5,56x45mm
Galil ARM (Assault Rifle and Machine gun) to podstawowa wersja Galila wykorzystywane przez armię izraelską. Broń działa na zasadzie odprowadzania gazów prochowych przez boczny otwór w lufie, zastosowano rurę gazową umieszczoną nad lufą oraz tłok gazowy o długim skoku. Galil posiada dwuryglowy zamek ryglowany poprzez obrót w prawo, po wystrzeleniu z magazynka ostatniego naboju zespół ruchomy nie zatrzymuje się w tylnym położeniu. Sprężyna powrotna znajduje się w kanale wewnątrz suwadła, dlatego też z tylnej części komory zamkowej nie wystaje tuleja ze sprężyną powrotną. Po prawej stronie komory zamkowej umieszczono wycięcie dla ruchomej podczas strzelania rączki zamkowej, rączka zagięta jest do góry i wychodzi ponad górną powierzchnię komory zamkowej, co ułatwia przeładowanie lewą ręką. Zastosowano mechanizm uderzeniowy z kurkiem zakrytym oraz mechanizm spustowy z przechwytywaniem kurka. Po prawej stronie komory zamkowej znajduje się charakterystyczna dla AK i jego odmian dźwignia przełącznika rodzaju ognia pełniące również rolę bezpiecznika. Dźwignia w górnym położeniu (oznaczenie S od Safe) powoduje zabezpieczenie broni unieruchamiając spust oraz uniemożliwiając przeładowanie poprzez zasłonięcie tylnej części wycięcia dla rączki zamkowej. Dźwignia w położeniu dolnym umożliwia strzelanie ogniem pojedynczym (oznaczenie R od Repeating), natomiast w położeniu pośrednim strzelanie ogniem ciągłym (oznaczenie A od Auto). Przełącznik rodzaju ognia pełniący jednocześnie funkcję bezpiecznika znajduje się również pod postacią niewielkiej dźwigni umieszczonej po lewej stronie broni nad chwytem pistoletowym. Umieszczona po lewej stronie broni dźwignia w przednim położeniu (oznaczenie S) powoduje zabezpieczenie broni, w tylnym (oznaczenie R) umożliwia strzelanie ogniem pojedynczym, natomiast w położeniu pośrednim (oznaczenie A) umożliwia strzelanie ogniem ciągłym. Umieszczona po lewej stronie broni dźwignia powstała aby umożliwić odbezpieczenie broni oraz zmianę trybu ognia bez zdejmowania dłoni z chwytu pistoletowego, jednak do przestawienia wspomnianej dźwigni należy użyć dużej siły, co mimo wszystko utrudnia odbezpieczenie broni i zmianę trybu ognia. Broń zasilana jest małokalibrowym nabojem pośrednim 5,56x45mm, jednak po kilku latach produkcji skonstruowano również przeznaczoną na eksport wersję zasilaną nabojem karabinowym 7,62x51mm. Pierwsze serie produkcyjne Galila ARM na nabój 5,56x45mm posiadają lufę ze skokiem gwintu wynoszącym 305mm (12 cali), który umożliwia strzelanie nabojem M193. Późne seria produkcyjne Galila ARM na nabój 5,56x45mm wyposażone są natomiast w lufę ze skokiem gwintu wynoszącym 178mm (7 cali), który umożliwia strzelanie nabojem SS109. Galil ARM zasilany nabojem 7,62x51mm posiada lufę ze skokiem gwintu wynoszącym 305mm (12 cali). Na końcu lufy znajduje się szczelinowy tłumik płomieni pełniący również rolę nasadki do miotania granatów nasadkowych. Galil na nabój 5,56x45mm zasilany jest z kleszczonych wahadłowo dwurzędowych magazynków łukowych z dwurzędowym wyprowadzeniem o pojemności 35 oraz 50 naboi, spotykane są również magazynki na 12 naboi przeznaczone do zasilania broni nabojami miotającymi granaty nasadkowe (podobnie jak w polskim kbkg wz. 60). Galil na nabój 5,56x45mm przy wykorzystaniu adaptera może być zasilany z magazynków od amerykańskiego karabinka automatycznego M16. Aby odłączyć adapter od broni należy wykorzystać zatrzask magazynka umieszczony w broni, natomiast aby wyjąć magazynek z adaptera należy wykorzystać zatrzask magazynka umieszczony w adapterze. Galil na nabój 7,62x51mm zasilany jest z dwurzędowego magazynka pudełkowego z dwurzędowym wyprowadzeniem o pojemności 25 naboi. Magazynki wykonane są ze stopu aluminium. Gniazdo magazynka umieszczono pod komorą zamkową przed chwytem pistoletowym. Dźwignia zatrzasku magazynka znajduje się pomiędzy gniazdem magazynka a kabłąkiem spustu. Pomiędzy kabłąkiem spustu a dźwignią zatrzasku magazynka umieszczono osłonę która zapobiega przypadkowemu zwolnieniu magazynka. Dźwignia zatrzasku wystaje poza obrys osłony jedynie po jej prawej stronie, dlatego też zwolnienie magazynka jest utrudnione dla leworęcznych. Galil ARM posiada drewniane łoże, wykonany z tworzywa sztucznego chwyt pistoletowy oraz metalową szkieletową kolbę składaną na prawy bok komory zamkowej. Nie zastosowano nakładki na rurę gazową. Galil ARM występował również w odmianie ze stałą kolbą drewnianą, jednak nie była ona produkowana seryjnie. Broń może być wyposażona w składany chwyt transportowy. Galil ARM posiada umieszczony pod lufą składany do tyłu dwójnóg. Górna część dwójnogu pełni rolę nożyc do cięcia drutu, natomiast zaczep przytrzymujący dwójnóg w pozycji złożonej można wykorzystać jako otwieracz do butelek. Galile ARM wczesnych serii produkcyjnych mogły być wyposażone w bagnet tulejowy, natomiast egzemplarze późnych serii posiadają zaczep do mocowania amerykańskiego bagnetu siecznego M7. Rozkładanie częściowe następuje poprzez odłączenie pokrywy komory zamkowej. Początkowo aby zamontować celownik optyczny stosowano zmodyfikowaną pokrywę komory zamkowej z podstawą dla celownika optycznego, jednak broń produkowana od końca lat 70-tych wyposażona jest w zmodyfikowane prostokątne wycięcie po lewej stronie komory zamkowej które pełni rolę szyny montażowej dla bocznego montażu celownika optycznego. Galil ARM posiada przyrządy celownicze składające się z muszki w tunelowej osłonie umieszczonej na komorze gazowej oraz celownika przerzutowego umieszczonego na pokrywie komory zamkowej. Celownik z przeziernikiem posiada nastawę na 0-300m oraz 300-500m, przed przeziernikiem znajduje się rozkładana szczerbinka wyposażona w trytowe punkty ułatwiające strzelanie w trudnych warunkach.
Inne wersje Galila
Galil AR (Assault Rifle) to odmiana przeznaczona na eksport. Broń posiada lufę o takiej samej długości jak Galil ARM, zastosowano natomiast zmodyfikowane łoże. Galil AR nie jest wyposażony w dwójnóg oraz chwyt transportowy. Broń występuje w odmianie zasilanej nabojem 5,56x45mm oraz w odmianie na nabój 7,62x51mm.


Galil SAR (Short Assault Rifle) to odmiana skrócona. Broń posiada krótszą lufę, zmodyfikowane łoże oraz może być wyposażona w stały przedni chwyt pistoletowy. Nie zastosowano dwójnogu oraz chwytu transportowego. Wczesne serie produkcyjne Galila SAR posiadają tłumik płomieni który umożliwia mocowanie bagnetu tulejowego oraz wystrzeliwanie granatów nasadkowych. Egzemplarze późnych serii produkcyjnych posiadają natomiast zaczep do mocowania bagnetu M7 który uniemożliwia wystrzeliwanie granatów nasadkowych. Galil SAR występuje w odmianie zasilanej nabojem 5,56x45mm oraz w odmianie na nabój 7,62x51mm. Odmiana na nabój 5,56x45mm była wykorzystywana w armii izraelskiej, natomiast odmiana zasilana nabojem 7,62x51mm była przeznaczona na eksport.


Galil MAR (Micro Assault Rifle) to subkarabinek. Broń posiada krótszą lufę niż Galil SAR oraz inne łoże. Galil MAR występuje jedynie w odmianie zasilanej nabojem 5,56x45mm SS109. Pierwsza publiczna prezentacja Galila MAR miała miejsce w 1993r na II Międzynarodowym Salonie Przemysłu Obronnego w Kielcach. Broń wykorzystywana była przez izraelską armię oraz izraelską policję. Na podstawie standardowej wersji skonstruowano subkarabinek Galil MAR Tactical wyposażony w uniwersalne szyny montażowe Picatinny.


Magal to subkarabinek zasilany amerykańskim nabojem pośrednim 7,62x33mm. Broń może strzelać jedynie ogniem pojedynczym. Magal był wykorzystywana przez izraelską Policję, jednak został wycofany ze względu na cechy naboju 7,62x33mm.


Galil ARM Mk 1 to odmiana wyborowa. Broń zasilana jest nabojem 5,56x45mm, wynoszący 9 cali skok gwintu umożliwia celne strzelanie nabojami z ciężkim pociskiem. Galil ARM Mk 1 posiada zmodyfikowane łoże pozbawione kontaktu z lufą oraz przymocowany do dolnej części komory zamkowej dwójnóg o regulowanej wysokości.


Galatz (Galil T'zalaphim) to samopowtarzalny karabin wyborowy. Broń zasilana jest nabojem 7,62x51mm oraz może strzelać jedynie ogniem pojedynczym. Karabin wyposażony jest w celownik 6x40 Nimrod umieszczony na bocznym montażu. Zastosowano zmodyfikowane drewniane łoże pozbawione kontaktu z lufą, tłumik płomieni pełniący jednocześnie rolę osłabiacza podrzutu oraz przymocowany do dolnej części komory zamkowej dwójnóg o regulowanej wysokości. Broń posiada drewnianą kolbę ze stałą poduszką policzkową, kolba składana jest na prawy bok komory zamkowej. Galatz charakteryzował się niezbyt dobrą celnością, dlatego też nie został wprowadzony do uzbrojenia armii izraelskiej. Odmiana przeznaczona na eksport nosi oznaczenie SNR.


SR-99 to zmodyfikowana odmiana Galatza skonstruowana w 1999r. Karabin wyborowy SR-99 posiada łoże wykonane z tworzywa sztucznego, wykonaną z tworzywa sztucznego kolbę oraz chwyt pistoletowy wyposażony w regulowaną podpórkę na dłoń. Broń charakteryzuje się mniejszą masą niż Galatz, jednak mimo tego nie zyskała popularności.


R4 to południowoafrykańska odmiana Galila ARM produkowana na licencji przez firmę Lyttleton Engineering Works. R4 zasilany jest nabojem 5,56x45mm. Broń posiada wykonaną z tworzywa sztucznego kolbę oraz wykonany z tworzywa sztucznego magazynek. Na podstawie R4 skonstruowano odmianę skróconą R5 (odpowiednik Galila SAR) oraz subkarabinek R6 Compact (odpowiednik Galila MAR).


APS-95 to chorwacka odmiana Galila ARM produkowana bez licencji przez firmę RH-Alan. APS-95 zasilany jest nabojem 5,56x45mm. Broń posiada chwyt transportowy z celownikiem optycznym o powiększeniu 1,5x. APS-95 może wystrzeliwać jugosłowiańskie granaty nasadkowe.


D.MN1 to holenderska odmiana Galila AR na nabój 5,56x45mm, natomiast MN1 to holenderska odmiana Galila SAR na nabój 5,56x45mm. D.MN1 oraz MN1 produkowane były w niewielkich ilościach przez firmę NWM. Zmodyfikowana odmiana o oznaczeniu D.MN1 M2 oferowana była przez firmę Rheinmetall w konkursie z wczesnych lat 80-tych na niemiecki karabinek automatyczny zasilany nabojem 5,56x45mm, jednak nie została wprowadzona do uzbrojenia.


FFV 890 to szwedzka odmiana Galila AR, natomiast FFV 890C to szwedzka odmiana Galila SAR. Broń produkowana była w niewielkich ilościach przez firmę Forenade Fabriksverken. FFV 890 oraz FFV 890C zasilane są nabojem pośrednim 5,56x45mm. Obie odmiany brały udział w konkursie z lat 80-tych na nowy karabinek automatyczny dla armii szwedzkiej, jednak do uzbrojenia wprowadzono belgijski FN FNC pod oznaczeniem Ak5.
Galil ogółem
Galil to broń niezawodna, odporna oraz charakteryzująca się całkiem dobrą ergonomią jak na odmianę karabinka AK. Dzięki umieszczeniu sprężyny powrotnej w kanale wewnątrz suwadła Galil posiada składaną kolbę, co umożliwia zmniejszenie wymiarów broni. Galil jest jednak ciężki i drogi w produkcji ze względu na zastosowanie frezowanej komory zamkowej. Broń charakteryzuje się również typowym dla AK brakiem zatrzasku zespołu ruchomego oraz rozkładaniem poprzez odłączenie pokrywy komory zamkowej, co utrudnia montaż celowników optycznych i elektrooptycznych. Mimo zalet Galil nie zastąpił całkowicie w armii izraelskiej karabinu automatycznego FN FAL, natomiast razem z FN FAL został zastąpiony przez M16 i jego odmiany dostarczane w ramach amerykańskiej pomocy wojskowej. Galil został wycofany z uzbrojenia armii izraelskiej w 2004r.
wersje na nabój
5,56x45mm
Galil AR
Galil SAR
Galil MAR
Galil ARM
długość lufy
460mm
332mm
195mm
460mm
długość
742mm z kolbą złożoną

979mm z kolbą rozłożoną
614mm z kolbą złożoną

840mm z kolbą rozłożoną
445mm z kolbą złożoną

690mm z kolbą rozłożoną
614mm z kolbą złożoną

840mm z kolbą rozłożoną
masa
3,95kg bez magazynka
3,65kg bez magazynka
2,95kg bez magazynka
4,35kg bez magazynka
magazynki
dwurzędowe magazynki
łukowe na 35 lub 50 naboi
dwurzędowe magazynki
łukowe na 35 lub 50 naboi
dwurzędowe magazynki
łukowe na 35 lub 50 naboi
dwurzędowe magazynki
łukowe na 35 lub 50 naboi
szybkostrzelność
teoretyczna
650 strzałów na minutę
650 strzałów na minutę
650 strzałów na minutę
650 strzałów na minutę
wersje na nabój
5,56x45mm
Galil AR
Galil SAR
Galil ARM
Galatz
długość lufy
535mm
400mm
535mm
508mm
długość
810mm z kolbą złożoną

1050mm z kolbą
rozłożoną
685mm z kolbą złożoną

915mm z kolbą rozłożoną
810mm z kolbą złożoną

1050mm z kolbą
rozłożoną
1115mm
masa
4kg bez magazynka
3,75kg bez magazynka
4kg bez magazynka,
dwójnogu i chwytu
transportowego
8kg z pełnym
magazynkiem na 20 naboi
magazynki
dwurzędowe magazynki
pudełkowe na 25 naboi
dwurzędowe magazynki
pudełkowe na 25 naboi
dwurzędowe magazynki
pudełkowe na 25 naboi
dwurzędowe magazynki
pudełkowe na 25 naboi
szybkostrzelność
teoretyczna
650 strzałów na minutę
650 strzałów na minutę
650 strzałów na minutę
tylko ogień pojedynczy
Subkarabinek Galil MAR
Od góry: Galil ARM, Galil SAR, Galil MAR. Widoczne egzemplarze zasilane są nabojem 5,56x45mm
Galil ARM w wersji na nabój 7,62x51mm
Galil AR w wersji na nabój 7,62x51mm