Jantar
5,56mm karabinek wz. 2005 Jantar to polski model badawczy karabinka automatycznego skonstruowany przez Michała Binka jako element pracy magisterskiej na Wojskowej Akademii Technicznej. Broń skonstruowano na podstawie polskiego karabinka wz. 90 (znany również jako Tantaloberyl), który jest odmianą karabinka wz. 88 "Tantal", zasilaną nabojem 5,56x45mm. Jantar powstał w ramach "analizy konstrukcyjno balistycznej oraz badań dynamicznych broni strzeleckiej skonstruowanej w układzie bezkolbowym", jednym z celów analizy było zbadanie czy możliwe jest skonstruowanie nowoczesnej broni na podstawie AK i jego odmian. Jantar jest trzecią powstałą na WAT konstrukcją w układzie bez kolby właściwej (Bull Pup), po karabinku wz. 97 BOŻ skonstruowanym przez Jacka Bożejko na podstawie AKM oraz karabinku wz. 2002 BIN skonstruowanym przez Michała Binka (konstruktor Jantara) na podstawie kbs wz. 96 Beryl. Wspomniane karabinki w układzie bez kolby właściwej również nie były produkowane seryjnie.
5,56mm karabinek wz. 2005 Jantar
5,56mm karabinek wz. 2005 Jantar działa na zasadzie odprowadzania gazów prochowych przez boczny otwór lufy, zastosowano tłok gazowy o długim skoku oraz układ gazowy z dwupołożeniowym regulatorem. Ryglowanie następuje poprzez obrót dwuryglowego zamka w prawo, po wystrzeleniu z magazynka ostatniego naboju zamek nie zatrzymuje się w tylnym położeniu. Jantar posiada mechanizm spustowy z przełącznikiem rodzaju ognia oraz mechanizm uderzeniowy z kurkiem zakrytym. Podczas strzelania ogniem pojedynczym siła spustu jest cały czas taka sama, nie występuje znana z M16A2 inna siła spustu za pierwszym, drugim oraz trzecim strzałem. Dźwignia bezpiecznika znajduje się z prawej strony komory zamkowej, dźwignia w dolnym położenie (oznaczenie O) powoduje odbezpieczenie broni, natomiast w górnym położeniu (oznaczenie Z) zabezpiecza broń unieruchomiając spust, zasłaniając okno wyrzutowe oraz uniemożliwiając przeładowanie. Okno wyrzutowe oraz wycięcie dla ruchomej podczas strzelania rączki zamkowej umieszczono po prawej stronie karabinka. Znajdujące się z lewej strony broni skrzydełko przełącznika rodzaju ognia posiada nastawę na ogień pojedynczy (oznaczenie P), ciągły (oznaczenie C) oraz 3 strzałową serię (oznaczenie S). Karabinek posiada komorę zamkową wykonaną poprzez tłoczenie z blachy stalowej, dolna część komory zamkowej została z przodu przedłużona elementem wykonanym ze stopu aluminium, do którego przymocowano chwyt pistoletowy wykonany z tworzywa sztucznego. Nowy spust przed chwytem pistoletowym połączony jest cięgłem ze spustem tylnym umieszczonym wewnątrz komory zamkowej. Cięgło znajduje się wewnątrz komory zamkowej oraz w jej przedłużeniu. Jantar zasilany jest małokalibrowym nabojem pośrednim 5,56x45mm, lufa z chromowanym przewodem posiada skok gwintu umożliwiający strzelanie nabojem 5,56x45mm M193 oraz 5,56x45mm SS109. Na końcu lufy znajduje się wielofunkcyjne urządzenie wylotowe pełniące rolę hamulca wylotowego oraz osłabiacza podrzutu, pod lufą można zamocować bagnet sieczny 6H4. Zasilanie odbywa się z kleszczonych wahadłowo dwurzędowych magazynków łukowych o pojemności 30 oraz 20 naboi (takie same jak w kbk wz. 90 oraz kbs wz. 96), magazynki wykonane są z tworzywa sztucznego. Gniazdo magazynka znajduje się pod komorą zamkową za chwytem pistoletowym, natomiast dźwignię zatrzasku magazynka umieszczono pod komorą zamkową pomiędzy kabłąkiem spustu a trzewikiem kolby. Podobnie jak prawie wszystkie bezkolbowce Jantar skonstruowany jest w układzie liniowym, tak więc punkt podparcia stopki trzewika kolby znajduje się na jednej linii z lufą, powodując zmniejszenie podrzutu. Zakończony stalowym okuciem trzewik wykonano z drewna. Karabinek posiada wspornik z umieszczoną na górnej powierzchni uniwersalną szyną montażową Picatinny, tylna część wspornika została przymocowana do podstawy która pełniła wcześniej rolę podstawy celownika mechanicznego, natomiast przednia część wspornika została przymocowana do komory gazowej. Rozwiązanie takie nie utrudnia odłączania od broni pokrywy komory zamkowej oraz nakładki na rurę gazową, dlatego też nie jest konieczne odłączanie wspornika przed rozkładaniem częściowym. Na broni nie zamontowano mechanicznych przyrządów celowniczych, mogą one jednak zostać zamocowane na szynie Picatinny, podobnie jak celownik optyczny lub elektrooptyczny.
5,56mm karabinek wz. 2005 Jantar-M
5,56mm karabinek wz. 2005 Jantar-M
5,56mm karabinek wz. 2005 Jantar-M to zmodyfikowana odmiana Jantara. Broń posiada ściętą pod innym kątem tylną część komory zamkowej oraz nowy trzewik kolby wykonany ze stopu aluminium. Trzewik zakończony jest gumową stopką, w jego dolnej części znajduje się strzemię do mocowania pasa nośnego. Zmniejszeniu uległa odległość pomiędzy chwytem pistoletowym a stopką trzewika kolby, karabinek jest również nieznacznie lżejszy od Jantara. Inne elementy pozostały bez zmian.
Jantar ogółem
5,56mm karabinek wz. 2005 Jantar powstał jako element pracy magisterskiej i nigdy nie miał być produkowany seryjnie, dlatego też nie można go traktować jak następcę Beryla. Jantar to broń niezawodna, skonstruowana w układzie liniowym oraz wyposażona we wspornik z szyną montażową Picatinny którego nie trzeba odłączać od broni przed rozkładaniem częściowym, przy czym cecha ta dotyczy niewielu wsporników stosowanych na AK i jego odmianach. Jantar to jednak broń mniej ergonomiczna od Beryla, który z kolei również nie jest szczególnie ergonomiczną konstrukcją. Jantar podobnie jak Beryl charakteryzuje się niezbyt wygodną dźwignią bezpiecznika, brakiem zatrzasku zamka oraz kleszczonym wahadłowo magazynkiem, co w bezkolbowcu dodatkowo utrudnia jego wymianę. Analiza konstrukcyjno balistyczna w ramach której powstał Jantar dowiodła że nie ma sensu konstruować nowego karabinka na podstawie odmian AK, dlatego też w ramach programu Modułowy System Broni Strzeleckiej 5,56mm prowadzone są prace nad zupełnie nowym karabinkiem automatycznym.
broń
kbk wz. 97 BOŻ
kbk wz. 2002 BIN
kbk wz. 2005 Jantar
kbk wz. 2005 Jantar-M
nabój
7,62x39mm
5,56x45mm
5,56x45mm
5,56x45mm
prędkość początkowa
pocisku
740m/s
920m/s
920m/s
920m/s
energia kinetyczna
pocisku
2160J
1695J
1695J
1695J
długość lufy
520mm
457mm
457mm
457mm
długość
1001mm
760mm
750mm
743mm
masa
3,7kg bez magazynka

4,3kg z pełnym
magazynkiem na 30
naboi
3,6kg bez magazynka

4,2kg z pełnym
magazynkiem na 30
naboi
3,32kg bez
magazynka

3,92 z pełnym
magazynkien na 30
naboi
3,2kg bez magazynka

3,8kg z pełnym
magazynkiem na 30
naboi
tryby ognia
pojedynczy i ciągły
pojedynczy, ciągły
oraz 3 strzałowa seria
pojedynczy, ciągły
oraz 3 strzałowa seria
pojedynczy, ciągły
oraz 3 strzałowa seria
szybkostrzelność
teoretyczna
800 strzałów na
minutę
700 strzałów na
minutę
700 strzałów na
minutę
700 strzałów na
minutę