Lee Enfield
Rifle, Short, Magazine, Lee Enfield
Lee Enfield (pełne oznaczenie .303 Calibre, Rifle, Magazine, Lee Enfield) to brytyjski karabin powtarzalny wprowadzony do uzbrojenia w 1895r jako następca czarnoprochowego karabinu Lee Metfordt. Lee Enfield to broń wyposażona w czterotaktowy zamek suwliwo obrotowy z dwoma ryglami umieszczonymi w przedniej części zamka oraz rączką zamkową znajdującą się po prawej stronie. Karabin posiada otwartą od góry komorę zamkową pozbawioną tylnej ścianki, zamek w tylnym położeniu wystaje poza obrys komory zamkowej. Zastosowano mechanizm uderzeniowy ze sprężyną uderzeniową działającą bezpośrednio na iglicę, napinanie mechanizmu uderzeniowego następuje podczas ruchu zamka w przednie położenie. Broń posiada bezpiecznik nastawny blokujący spust. Karabin zasilany jest brytyjskim nabojem 7,7x56R mm (.303 British) elaborowanym prochem bezdymnym, nabój posiada łuskę z wystającą kryzą. Zasilanie odbywa się z wymiennego stalowego dwurzędwego magazynka pudełkowego z dwupozycyjnym wyprowadzeniem o pojemności 10 naboi. Gniazdo magazynka umieszczono na dolnej powierzchni komory zamkowej przed szyjką kolby wyprofilowaną w chwyt pistoletowy. Zazwyczaj karabin ładowano z łódek o pojemności 5 naboi, biorąc pod uwagę że żołnierze nie byli wyposażeni w dużą ilość magazynków wymiennych. Broń posiada lufę o długości 767mm, pod lufą znajduje się zaczep do mocowania bagnetu nożowego. Zastosowano drewnianą kolbę stałą przechodzącą w łoże, na stopce kolby znajduje się stalowe okucie. Przyrządy celownicze składają się z muszki oraz z celownika krzywkowego ze szczerbinką. Karabin Magazine Lee Enfield okazał się zbyt długi, dlatego też został zastąpiony przez krótki karabin SMLE (Rifle, Short, Magazine, Lee Enfield) wprowadzony do uzbrojenia w 1904r.
Wersje Lee Enfielda
Lee Enfield Cavalry Carbine Mk I to karabinek wprowadzony do uzbrojenia w 1896r. Broń wyposażona jest w lufę o długości 538mm. Zastosowano przyrządy celownicze składające się z muszki oraz celownika krzywkowego ze szczerbinką. W 1889r powstała nieznacznie zmodyfikowana odmiana broni o oznaczeniu Lee Enfield Cavalry Carbine Mk I*. Karabinki Cavarly Carbine są krótkie i lekkie, jednak charakteryzują się mniejszym zasięgiem skutecznym karabinów Magazine Lee Enfield. Karabinki Cavarly Carbine zostały zastąpione przez krótkie karabiny SMLE


SMLE Mk I (Rifle, Short, Magazine Lee Enfield Mk I) to krótki karabin wprowadzony do uzbrojenia w 1904r, broń charakteryzuje się wymiarami pośrednimi pomiędzy karabinem Magazine Lee Enfield a karabinkiem Lee Enfield Cavarly Carbine. Karabin SMLE Mk I posiada lufę o długości 640mm, pod lufą znajduje się zaczep do mocowania bagnetu nożowego. Zastosowano przyrządy celownicze składające się z muszki oraz celownika krzywkowego ze szczerbinką


SMLE Mk III to krótki karabin wprowadzony do uzbrojenia w 1907r, jest to jedna z najbardziej popularnych odmian Lee Enfielda. Karabin SMLE Mk III dostosowano do naboju Mk VII z pociskiem ostrołukowym. Broń posiada lufę o długości 640mm, pod lufą znajduje się zaczep do mocowania długiego bagnetu nożowego. Zastosowano przyrządy celownicze składające się z muszki oraz celownika krzywkowego ze szczerbinką. W 1915r wprowadzono do uzbrojenia nieznacznie zmodyfikowaną odmianę karabinu pod oznaczeniem SMLE Mk III*. Oznaczenie karabinów SMLE Mk III oraz SMLE Mk III* w 1926r zmieniono na Rifle, No. 1 Mk III oraz Rifle, No. 1 Mk III*. Karabiny SMLE Mk III oraz SMLE Mk III* wykorzystywane były na dużą skalę podczas Iwś oraz IIwś


SMLE Mk V (Rifle, No. 1 Mk V) to skonstruowany na początku lat 20. krótki karabin. Broń wyposażona jest w lufę o długości 640mm, pod lufą umieszczono zaczep do mocowania bagnetu. Zastosowano przyrządy celownicze składające się z muszki oraz celownika z przeziernikiem. Karabin produkowano od 1922r do 1924r w Royal Small Arms Factory, wyprodukowano około 20.000 egzemplarzy. Od 1930r do 1033r wyprodukowano również około 1000 egzemplarzy krótkiego karabinu Rifle, No. 1 Mk VI wyposażonego w lufę samonośną (swobodnie pływającą) oraz celownik z przeziernikiem


Rifle, No. 4 Mk I to skonstruowany na początku lat 30. krótki karabin, broń wprowadzono do uzbrojenia w 1941r. Karabin No. 4 Mk I charakteryzuje się konstrukcją podobną do krótkiego karabinu Rifle, No. 1 Mk VI, jednak No. 4 Mk I był prostszy w produkcji oraz nie zastał wyposażony w samonośną lufę. Zastosowano lufę o długości 640mm, pod lufą umieszczono zaczep do mocowania bagnetu kłującego lub nożowego. Karabin posiada przyrządy celownicze składające się z muszki oraz celownika ramkowego. Przy celowniku złożonym do celowania wykorzystywany jest stały przeziernik, natomiast przy celowniku rozłożonym przeziernik regulowany. W 1942r pierwsze karabiny No. 4 Mk I dostarczono brytyjskim żołnierzom w dużych ilościach. W 1942r skonstruowano również uproszczoną odmianę Rifle, No. 4 Mk I*. Po zakończeniu IIwś powstał nieznacznie zmodyfikowany Rifle, No. 4 Mk 2. Wersja Mk 2 była produkowana od podstaw lub poprzez przebudowę starszych odmian. Karabiny No. 4 Mk I po przebudowane do wersji Mk 2 nosiły oznaczenie Rifle, No. 4 Mk I/2, natomiast karabiny No. 4 Mk * po przebudowie do wersji Mk 2 nosiły oznaczenie Rifle, No. 4 Mk I/3


Rifle, No. 5 Mk I "Jungle Carbine" to karabinek produkowany od 1944r. Broń wyposażona jest w lufę o długości 478mm zakończoną stożkowym tłumikiem płomieni, pod lufą znajduje się zaczep do mocowania bagnetu nożowego. Na kolbie umieszczono gumową stopkę. Zastosowano przyrządy celownicze składające się z muszki oraz celownika przerzutowego z przeziernikiem. Karabinek był lekki i niewielki, jednak charakteryzował się dużym odrzutem oraz niezbyt dobrą celnością. Produkcję zakończono w 1947r


L8 to krótki karabin zasilany standardowym natowskim nabojem karabinowym 7,62x51mm, broń powstawała poprzez przebudowę starszych wersji karabinu. L8 charakteryzował się nową lufą, innym czółkiem zamka, wyciągiem, magazynkiem oraz celownikiem. Karabin występował w wersji L8A1 powstałej poprzez modyfikację karabinu No. 4 Mk 2, L8A2 skonstruowanej na podstawie No. 4 Mk 1/2, L8A3 powstałej poprzez modyfikację No. 4 Mk 1/3, L8A4 skonstruowanej na podstawie No. 4 Mk I oraz L8A5 skonstruowanej na podstawie No. 4 Mk I*. Poprzez przebudowę karabinów wyborowych No. 4 (T) do naboju 7,62x51mm powstały natomiast karabiny wyborowe L42A1 
Wyborowe wersje Lee Enfielda
Karabiny Lee Enfield podczas Iwś oraz IIwś modyfikowano do wersji wyborowych. Przykładowo podczas IIwś egzemplarze karabinu No. 4 charakteryzujące się wyjątkowo dobrą celnością modyfikowano do broni wyborowej poprzez montaż różnych wersji celownika optycznego No. 32 o powiększeniu 3,5x. Pierwsza wersja celownika została wprowadzona w 1942r pod oznaczeniem No. 32 Mk I. W 1943r wprowadzono celownik No. 32 Mk II, natomiast w 1944r celownik No. 32 Mk III. Karabiny pełniące rolę broni wyborowej nosiły oznaczenie No. 4 (T).
Lee Enfield ogółem
Lee Enfield charakteryzował się dobrą celnością podczas strzelania na duże odległości oraz dość dużą jak na karabin powtarzalny szybkostrzelnością praktyczną ze względu na dobre ukształtowanie rączki zamkowej oraz wymienny magazynek o dużej pojemności. Początkowo w armii brytyjskiej zakładano że następcą karabinu Lee Enfield będzie karabinek automatyczny Rifle, No. 4 Mk I zasilany nabojem pośrednim 7x43mm (.280), jednak ostatecznie następcą Lee Enfielda został karabin samopowtarzalny L1A1, brytyjska wersja belgijskiego karabinu automatycznego FN FAL. Ogółem wyprodukowano około 16 milionów Lee Enfieldów.
wersja
Magazine Lee Enfield
SMLE Mk III
SMLE No. 5 Mk I
nabój
7,7x56R mm
7,7x56R mm
7,7x56R mm
długość lufy
767mm
640mm
478mm
długość
1260mm
1132mm
1003mm
masa
4,2kg
3,96kg
3,25kg
magazynek
wymienny dwurzędowy
na 10 naboi
wymienny dwurzędowy
na 10 naboi
wymienny dwurzędowy
na 10 naboi
Rifle, No. 5 Mk 1 Jungle Carbine
Karabin wyborowy L42A1 skonstruowany na podstawie karabinu No. 4 (T)