M3 "Grease Gun"
M3 (pełne oznaczenie US Submachine Gun, Caliber .45, M3) to amerykański pistolet maszynowy skonstruowany przez Georga Hyde oraz Fredericka Sampsona. Spory wkład w powstanie nowego pistoletu maszynowego miał również pułkownik Rene Studler. Początkowo broń miała być przeznaczona na eksport do Wielkiej Brytanii, natomiast w amerykańskich siłach zbrojnych następcą pistoletu maszynowego Thompson miał być pistolet maszynowy M2 wprowadzony do uzbrojenia w 1942r. Prototyp pistoletu maszynowego M3, znany jako T15, dostosowany był do naboju 9x19mm Parabellum (tym samym nabojem strzelał brytyjski pistolet maszynowy STEN). Broń zasilana była z dwurzędowego magazynka pudełkowego z jednopozycyjnym wyprowadzeniem. Do przeładowania służyła korba umieszczona po prawej stronie komory zamkowej. Program w ramach którego pracowano nad pistoletem maszynowym T15 był prywatnem progamem firmy General Motors Company, jednak pod koniec 1942r amerykańskie siły zbrojne zainteresowały pistoletem maszynowym T15, co miało związek z problemami które występowały podczas uruchamiania produkcji pistoletu maszynowego M2. Amerykańskie siły zbrojne chciały aby pistolet maszynowy mógł być zasilany nabojem 11,43x23mm (.45 ACP) lub 9x19mm Parabellum, przy czym dostosowanie broni do zasilania innym nabojem miało być możliwe bez użycia narzędzi. Nowa wersja pistoletu maszynowego, która spełniała wymagania amerykańskich sił zbrojnych, posiadała oznaczenie T20. Podczas prób pistolet maszynowy T20 okazał się bronią niezawodną oraz celną, przy czym celność podczas strzelania seriami była znacznie lepsza niż w przypadku pistoletu maszynowego Thompson. Pod wpływem prób powiększono okno wyrzutowe łusek aby zmniejszyć szanse na przycięcie łuski w okniw wyrzutowym (fajka). Pod koniec 1942r zarekomendowano wprowadzenie pistoletu maszynowego T20 pod oznaczeniem M3, broń wprowadzono do uzbrojenia amerykańskich sił zbrojnych 11 stycznia 1943r. Broń produkowano w firmie General Motors Inland Lamp Division (przed IIwś oddział General Motors produkujący reflektory samochodowe). Pistolet maszynowy M3 znany był wśród żołnierzy jako "Plumber's Delight" (rozkosz hydraulika), "Tin Gross" (blaszane pazkudztwo), "Cake Decorator" (przyrząd do nakładania kremu na ciasto), jednak największą popularność zyskała nazwa "Grease Gun" (smarowica). Rozpoczęcie produkcji seryjnej pistoletu maszynowego M3 spowodowało brak zapotrzebowania na pistolet maszynowy M2. Firma Marlin Firearms Corporation wyprodukowała jedynie 400 egzemplarzy pistoletu maszynowego M2, mimo tego że początkowo zamówiono 164.450 egzemplarzy.
Konstrukcja M3
M3 działa na zasadzie odrzutu zamka swobodnego, broń strzela z zamka otwartego. Zamek porusza się na dwóch prowadnicach które pełnią również rolę żerdzi dwóch sprężyn powrotnych. Nie zastosowano zatrzasku zatrzymującego zamek w tylnym położeniu po wystrzeleniu z magazynka ostatniego naboju. Broń nie jest wyposażona w rączkę zamkową, zastosowano natomiast umieszczoną po prawej stronie komory spustowej dźwignię umożliwiającą napięcie zamka. Po napięciu zamka korba automatycznie wraca w poprzednie położenie i pozostaje nieruchoma podczas strzelania. Pistolet posiada mechanizm spustowy jedynie do ognia ciągłego, jednak niewielka szybkostrzelność teoretyczna (450 strzałów na minutę) ułatwia strzelanie ogniem pojedynczym. Nie zastosowano bezpiecznika nastawnego, rolę bezpiecznika pełni odchylana pokrywka zasłaniająca okno wyrzutowe. Pokrywka w położeniu zasłaniającym okno wyrzutowe zabezpiecza broń poprzez unieruchomienie zamka. Po lewej stronie komory zamkowej znajduje się stalowa tuleja do której można włożyć olejarkę (taka sama jak do M1 Carbine). Pistolet zasilany jest nabojem 11,43x23mm (.45 ACP). Zasilanie odbywa się z dwurzędowych magazynków pudełkowych z jednopozycyjnym wyprowadzeniem o pojemności 30 naboi. Magazynki późnych serii produkcyjnych wyposażone są w pokrywkę wykonaną z tworzywa sztucznego, która zasłania właz nabojowy. Magazynki wtykane są pionowo do gniazda umieszczonego na dolnej powierzchni komory zamkowej przed chwytem pistoletowym. Przycisk zatrzasku magazynka znajduje się po lewej stronie gniazda magazynka, egzemplarze późnych serii produkcyjnych wyposażone są w osłonę zatrzasku uniemożliwiającą samoczynne zwolnienie magazynka. Podczas IIwś produkowano nie tylko standardową odmianę do naboju 11,43x23mm, ale również przeznaczone dla OSS (Office of Strategic Service) pistolety maszynowe M3 dostosowane do naboju 9x19mm Parabellum. Pistolety na nabój 9x19mm Parabellum posiadają nową lufę, zamek oraz zasilane są z magazynków wymiennych z magazynkami od brytyjskiego pistoletu maszynowego STEN. Aby dostosować broń do nowego magazynka zastosowano wkładany go gniazda adepter. Od broni produkowanej seryjnie nie wymagano łatwej możliwości dostosowania do zasilania innym nabojem, tak więc adapter wciskano fabrycznie do gniazda (prototypowy T20 posiadał natomiast adaper mocowany na zatrzask). Teoretycznie rusznikarz mógł usunąć adpapter, jednak w praktyce zazwyczaj broni nie dostosowywano do zasilania innym nabojem, niż ten do którego była przeznaczona po opuszczeniu wytwórni. Pistolet maszynowy M3 posiada lufę która może być zakończona stożkowym tłumikiem płomieni. Produkowano również przeznaczone dla OSS egzemplarze na nabój 11,43x23mm, wyposażone w tłumik dźwięku. Lufa mocowana jest nakrętką, egzemplarze późnych serii produkcyjnych posiadają wzmociony zatrzask nakrętki. Pistolet posiada stalowy chwyt pistoletowy z okładkami wykonanymi z tworzywa sztucznego. Pomiędzy chwytem pistoletowym a gniazdem magazynka znajduje się łoże. Pistolet posiada metalową kolbę wysuwaną. Przed rozłożeniem częściowym broni należy odłączyć kabłąk spust. Aby odłączenie kabłąka było łatwiejsze, można do odłączenia kabłąka użyć zdemontowanej kolby. Aby odłączyć od broni zamek należy wcześniej zdemontować wyrzutnik. Zdemontowana kolba mogła również służyć jako wycior, jednak należało uważaćaby nie uszkodzić iglicy. Aby uniemożliwić uszkodzenie iglicy podczas czyszczenia lufy przy użyciu ramienia zdemontowanej kolby, egzemplarze późnych serii produkcyjnych wyposażone są w kolbę z płytką ograniczającą głębokość na jaką można włożyć ramię kolby do lufy. Zastosowano umieszczone na górnej powierzchni komory zamkowej mechaniczne przyrządy celownicze składające się z muszki oraz celownika z przeziernikiem. Początkowo stosowano celownik mało odporny na uszkodzenia, jednak egzemplarze późnych serii produkcyjnych posiadają wzmociony celownik. Niezależnie od serii produkcyjnej celownik ustawiony jest na 100 jardów (91m).
T29
T29 to prototypowy karabinek automatyczny skonstruowany w 1944r na podstawie prototypowego pistoletu maszynowego M3E1. T29 działał na zasadzie odrzutu zamka swobodnego oraz strzelał z zamka otwartego, co jest nietypowe jak na karabinek automatyczny. Mechanizm spustowy z przełącznikiem rodzaju ognia umożliwiał strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym. Karabinek zasilany był nabojem 7,62x33mm (.30 Carbine, stosowany w M1 Carbine). Zasilanie odbywało się z dwurzędowych magazynków łukowych o pojemności 30 naboi. Broń nie została wprowadzona do uzbrojenia oraz nie była produkowana seryjnie, do uzbrojenia wprowadzono natomiast karabinek automatyczny M2 Carbine skonstruowany na podstawie M1 Carbine.
M3A1
M3A1 (początkowo znany jako M3E1) to wersja wprowadzona do uzbrojenia 21 grudnia 1944r. Pistolet maszynowy M3A1 pozbawiony został dźwigni do napinania zamka, do napinania zamka służy natomiast umieszczony w zamku otwór na palec. Broń nie posiada rączki zamkowej. Ramiona kolby zmodyfikowano aby możliwe było zamocowanie na ramieniu kolby szczotki, stopka kolby została wzmocniona. Płytka ograniczająca głębokość na jaką można włożyć ramię kolby do lufy została zmodyfikowana, aby możliwe było użycie wspomnianej płytki jako przyrządu ułatwiającego ładowanie magazynków. Zmodyfikowana nakrętka mocująca lufę powoduje że stopka kolby może być wykorzystana do odkręcenia nakrętki. W odróżnieniu od pistoletu maszynowego M3, odłączenie zamka od komory zamkowej możliwe jest bez demontażu wyrzutnika. Pistolet maszynowy M3A1 pozbawiono tulei umieszczonej po lewej stronie komory zamkowej, służącej do przenoszenia olejarki. Integralna olejarka znajduje się natomiast wewnątrz chwytu pistoletowego. Pod względem innych rozwiązań M3A1 przypomina pistolety maszynowe M3 późnych serii produkcyjnych.
M3 ogółem
M3 to broń prosta, tania i niezawodna. Według niektórych opinii niezbyt udanym rozwiązaniem była natomiast dźwignia do napinania zamka lub otwór na palec, zastosowane zamiast rączki zamkowej. Podczas IIwś w firmie General Motors Guide Lamp Division wyprowadukowano 606.694 pistoletów maszynowych M3, w tym 25.000 przeznaczonych dla OSS egzemplarzy na nabój 9x19mm Parabellum oraz 1000 przeznaczonych dla OSS egzemplarzy na nabój 11,43x23mm wyposażonych w tłumik dźwięku. Podczas IIwś firma General Motors Guide Lamp Division wyprodukowała również 82.281 pistoletów maszynowych M3A1. Podczas wojny w Korei w firmie Ithaca Gun Corporation produkowano części do pistoletów maszynowych M3 i M3A1, natomiast po zakończeniu wojny w Korei wyprodukowano 33.227 pistoletów maszynowych M3A1. Na pistolecie maszynowym M3 wzorowany tajwański pistolet maszynowy Typ 36 oraz argentyńskie PAM-1 i PAM-2.
nabój
.45 ACP lub 9x19mm Parabellum
prędkość początkowa pocisku
285m/s w wersji na nabój .45 ACP
długość lufy
203mm
długość
570mm z kolbą wsuniętą

745mm z kolbą wysuniętą
masa
3,7kg z pełnym magazynkiem na 30
naboi
magazynek
dwurzędowy pudełkowy o pojemności
30 naboi
szybkostrzelność teoretyczna
450 strzałów na minutę
Pistolet maszynowy M3A1 z tłumikiem płomieni na lufie
M3A1 w samopowtarzalnej wersji cywilnej z lufą długości 419mm
Magazynek do pistoletu maszynowego M3
Przyrząd umożliwiający ładowanie magazynków do pistoletu maszynowego M3