M60
Prace nad amerykańskim uniwersalnym karabinem maszynowym prowadzono od czasu IIwś. Jedną z pierwszych amerykańskich konstrukcji tego typu był T24 skonstruowany w firmie Saginaw Steering Division of the General Motors. Jedyne dwa egzemplarze T24 skonstruowano poprzez dostosowanie niemieckich uniwersalnych karabinów maszynowych MG.42 do naboju 7,62x63mm. Broń charakteryzowała się bardzo małą niezawodnością, dlatego też prace nad T24 zarzucono. W firmie Bridge Tool and Die Manufacturing Company skonstruowano natomiast na podstawie niemieckiego karabinu automatycznego FG.42 uniwersalny karabin maszynowy T44 oraz jego zmodyfikowaną odmianę T52. Prace nad uniwersalnym karabinem maszynowym prowadzono również w firmie Inland Manufacturing Division of General Motors gdzie skonstruowano karabin T161. Zmodyfikowana odmiana o oznaczeniu T161E3 została wprowadzona do uzbrojenia amerykańskiej armii w lutym 1957r pod oznaczeniem M60. Uniwersalny karabin maszynowy M60 zastąpił ręczne karabiny maszynowe M1918A2 BAR oraz ciężkie karabiny maszynowe M1919A4.
Konstrukcja M60
M60 działa na zasadzie odprowadzania gazów prochowych przez boczny otwór w lufie, zastosowano układ gazowy z tłokiem o krótkim skoku i samoczynnym regulatorem gazowym, rura gazowa znajduje się pod lufą. Ryglowanie odbywa się poprzez obrót zamka z dwoma ryglami w prawo, strzelanie następuje z zamka otwartego. Wyciąg sprężynujący i wyrzutnik znajdują się w zamku, okno wyrzutowe umieszczono po prawej stronie komory zamkowej. Karabin wyposażony jest w mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie jedynie ogniem ciągłym oraz bijnikowy mechanizm uderzeniowy z suwadłem pełniącym rolę bijnika. Skrzydełko bezpiecznika znajduje się po lewej stronie komory spustowej nad chwytem pistoletowym, bezpiecznik unieruchamia zaczep spustowy. Karabin zasilany jest amerykańskim nabojem karabinowym 7,62x51mm. Zasilanie lewostronne odbywa się z amerykańskiej taśmy rozsypnej M13, przesunięcie taśmy o jedno ogniwko następuje podczas ruchu zespołu ruchomego w tylne położenie. Zastosowano donośnik przesuwakowy, umieszczona wewnątrz pokrywy donośnika jednoramienna dźwignia napędzana jest występem znajdującym się na górnej powierzchni suwadła. Broń charakteryzuje się dosyłaniem bezpośrednim. Po lewej stronie komory zamkowej można przymocować wykonany z brezentu pojemnik na 100 nabojową taśmę. Poprawę prowadzenia taśmy starano się uzyskać poprzez przyspawanie do lewej ścianki komory zamkowej puszki po konserwach. Według niektórych opinii pokrywa donośnika oraz donośnik charakteryzowały się zbyt małą odpornością. Karabin posiada lufę szybkowymienną z czterema bruzdami, chromowanym przewodem i wkładką stellitową zwiększającą żywotność. Na końcu lufy znajduje się szczelinowy tłumik płomieni. Do lufy przymocowano dwójnóg oraz przednią część rury gazowej, nie przymocowano natomiast chwytu transportowego, dlatego też wyposażenie broni stanowi między innymi azbestowa rękawica ułatwiająca wymianę lufy. Chwyt transportowy znajduje się na komorze zamkowej. Karabin może być zamocowany na podstawie trójnożnej M122 lub podstawie słupkowej M142. Broń posiada kolbę stałą wykonaną z tworzywa sztucznego, na kolbie znajduje się opora naramienna. Z tworzywa sztucznego wykonano również łoże, nakładkę na lufę oraz okładki chwytu pistoletowego. Zastosowano przyrządy celownicze składające się z umieszczonej na lufie muszki oraz celownika ramkowego ze szczerbinką umieszczonego na komorze zamkowej. Regulowany w pionie i poziomie celownik posiada nastawy od 300m do 1100m. Muszka pozbawiona jest możliwości regulacji, co utrudnia celne strzelanie po wymianie lufy.
M60E1
M60E1 to zmodernizowana wersja M60. Broń posiada dwójnóg przymocowany do rury gazowej oraz przedni chwyt pistoletowy przymocowany do lufy. Przednia część rury gazowej nie jest na stałe połączona z lufą. Karabin charakteryzuje się zmodyfikowaną pokrywą donośnika oraz celownikiem. M60E1 nie został wprowadzony do uzbrojenia.
M60E2
M60E2 to czołgowy karabin maszynowy skonstruowany jako następca karabinów maszynowych M73 i M219. Karabin M60E2 posiada elektrospust umożliwiający strzelanie jedynie ogniem ciągłym, zamkniętą komorę gazową, cięgłowy mechanizm przeładowania oraz komorę spustową z lotniczego karabinu maszynowego M60C. Nie zastosowano natomiast dwójnogu, łoża, kolby, chwytu pistoletowego oraz przyrządów celowniczych (do celowania wykorzystywano przyrządy celownicze wozu bojowego). M60E2 nie został wprowadzony do uzbrojenia amerykańskiej armii, do uzbrojenia wprowadzono natomiast czołgowy karabin maszynowy M240 skonstruowany na podstawie belgijskiego FN MAG 58.
M60E3
M60E3 to zmodernizowana wersja M60 skonstruowana w ramach programu prowadzonego przez amerykańską Marynarkę Wojenną oraz Piechotę Morską. Broń skonstruowano w firmie Saco Defense Inc. w latach 80. Pierwsze dostawy karabinów M60E3 oraz zestawów umożliwiających modyfikację M60 rozpoczęto w 1985r. Broń posiada zmodyfikowaną komorę gazową oraz nowy tłok gazowy. Podczas strzelania z M60 zdarzały się sytuacje w których po zwolnieniu nacisku na spust karabin nadal strzelał ogniem ciągłym, dlatego też do suwadła M60E3 dodano zapasowe wycięcie współpracujące z zaczepem spustowym. Do rury gazowej przymocowano natomiast składany dwójnóg, przedni chwyt pistoletowy i łoże. Karabin nie jest wyposażony w nakładkę na rurę gazową. Nad chwytem pistoletowym, po lewej i prawej stronie komory spustowej, znajduje się skrzydełko bezpiecznika, komorę spustową wykonano ze stopu aluminium. Zmodyfikowaną pokrywę donośnika można zamknąć przy zespole ruchomym znajdującym się w przednim lub tylnym położeniu. Karabin może być wyposażony w lekką lub ciężką lufę, na lufie znajduje się składany chwyt transportowy ułatwiający jej wymianę. Zastosowano wykonaną z tworzywa sztucznego kolbę stałą pozbawioną opory naramiennej. Przyrządy celownicze składają się z umieszczonej na lufie muszki oraz celownika ramkowego z przeziernikiem umieszczonego na komorze zamkowej. Celownik posiada nastaw od 300m do 1100m. M60E3 wykorzystywany był przez amerykańską Marynarkę Wojenną, Piechotę Morską oraz Siły Powietrzne.
M60E4 to uniwersalny karabin maszynowy skonstruowany na podstawie M60E3. Pierwsze zestawy umożliwiające modyfikację karabinu M60 do M60E4 zostały zamówione w firmie Saco Defense Inc. w 1995r. Uniwersalny karabin maszynowy M60E4 wprowadzono do uzbrojenia amerykańskich oddziałów specjalnych marynarki wojennej Navy Seals pod oznaczeniem Mk. 43 Mod. 0. Broń posiada krótką, masywną lufę zakończoną szczelinowym tłumikiem płomieni. Na lufie znajduje się składany chwyt transportowy ułatwiającym jej wymianę. Broń można również wyposażyć w lekką i ciężką lufę z M60E3. Karabin M60E4 posiada rurę gazową do której przymocowano składany dwójnóg o regulowanej wysokości, przedni chwyt pistoletowy oraz łoże. Na suwadle umieszczono zapasowe wycięcie współpracujące z zaczepem spustowym. Zastosowano wykonaną z tworzywa sztucznego kolbę stałą wyposażoną w oporę naramienną. Na pokrywie donośnika znajduje się uniwersalna szyna montażowa Picatinny ułatwiając montaż celowników optycznych i elektrooptycznych. Przyrządy celownicze składają się z umieszczonej na lufie muszki oraz celownika ramkowego z przeziernikiem umieszczonego na komorze zamkowej. Celownik posiada nastawy od 300m do 1100m.
M60C
M60C to lotniczy karabin maszynowy. Broń posiada elektrospust oraz jest pozbawiona chwytu pistoletowego, kolby, dwójnogu i mechanicznych przyrządów celowniczych. M60C stanowił wyposażenie systemu uzbrojenie M2 (montowany na śmigłowcach OH-13 i OH-23), M6 (śmigłowce UH-1B, UH-1C) oraz M16 (śmigłowce UH-1B, UH-1C).
M60D
M60D to lotniczy i czołgowy karabin maszynowy wprowadzony do uzbrojenia amerykańskiej armii w latach 60. Broń posiada przymocowany do lufy dwójnóg, umieszczony na komorze zamkowej chwyt transportowy oraz dwa pionowe chwyty przymocowane do tylnej ścianki komory zamkowej. Nie zastosowano natomiast kolby, łoża oraz nakładki na lufę. Umieszczony na tylnej ściance komory zamkowej spust połączono z zaczepem spustowym poprzez cięgło znajdujące się pod komorę zamkową. Przyrządy celownicze składają się z umieszczonej na lufie muszki oraz celownika rakurasowego umieszczonego na komorze zamkowej. M60D stanowił wyposażenie systemu uzbrojenia M23 (montowany na śmigłowacach UH-1D, UH-1H), M24 (montowany na śmigłowcu CH-47A), M41 (śmigłowiec CH-47A), M59 (śmigłowce UH-1D, UH-1H) oraz M144 (śmigłowiec UH-60). Karabin M60D mocowany był również na wieży czołgu podstawowego M48A5.
M60 jako lotniczy karabin maszynowy
Uzbrojenie śmigłowców stanowiły nie tylko lotnicze karabiny maszynowe M60C i M60D, ale również uniwersalne karabiny maszynowe M60 wykorzystywane do strzelania "z ręki". Dostosowanie M60 do roli lotniczego karabinu maszynowego polegało zazwyczaj na usunięciu dwójnogu, kolby, przyrządów celowniczych oraz dodaniu przedniego chwytu pistoletowego mocowanego poziomo po prawej stronie broni. Zwiększano również szybkostrzelność teoretyczną poprzez zmniejszenie masy zespołu ruchomego oraz zastosowanie słabszej sprężyny powrotnej. Podczas prowadzenia ognia strzelec kładł na ramieniu tylną część komory zamkowej oraz przechylał broń w prawo, dzięki czemu łuski wylatywały w dół, natomiast taśma amunicyjna mogła się przesuwać po pokrywie donośnika. Strzelanie "z ręki" umożliwiało uzyskania większego pola ostrzału od broni mocowanej do śmigłowca.
M60 Ogółem
M60 nie okazał się szczególnie udaną konstrukcją. Broń w porównaniu do M1918A2 BAR charakteryzowała się dużą szybkostrzelnością praktyczną, natomiast w porównaniu do M1919 niewielką masą, jednak jest to typowe dla uniwersalnych karabinów maszynowych. M60 był zawodny, skomplikowany, trudny do rozłożenia częściowego oraz wyposażony w trudną do wymiany lufę. Kolejne wersje broni posiadały zmodyfikowaną konstrukcję, jednak mimo tego w latach 90. do uzbrojenia amerykańskiej armii oraz piechoty morskiej wprowadzono następcę M60, uniwersalny karabin maszynowy M240 skonstruowany na podstawie belgijskiego FN MAG 58.
wersja
M60
M60E4
M60D
M60E2
nabój
7,62x51mm
7,62x51mm
7,62x51mm
7,62x51mm
prędkość początkowa
pocisku
855m/s
855m/s
855m/s
855m/s
długość lufy
560mm
560mm
560mm
560mm
długość
1105mm
1077mm (z lufą długości
560mm)
1140mm
1384mm
masa
10,43kg niezaładowany
10,2kg niezaładowany
11,33kg niezaładowany
11kg niezaładowany
zasilanie
lewostronne, metalowa
taśma rozsypna M13
lewostronne, metalowa
taśma rozsypna M13
lewostronne, metalowa
taśma rozsypna M13
lewostronne, metalowa
taśma rozsypna M13
szybkostrzelność
teoretyczna
550 strzałów na minutę
550 strzałów na minutę
550 strzałów na minutę
550 strzałów na minutę
M60 zamontowany na wieży czołgu
M60 zamontowany na samochodzie HMMWV
M60 zamontowany na transporterze opancerzonym M113
Karabiny maszynowe M60C zamontowane na śmigłowcu UH-1 Huey
M60 z odchyloną pokrywą donośnika