Mechanizmy spustowe
Mechanizm spustowy bez samonapinania (SA)
Mechanizm spustowy bez samonapinania z kurkowym mechanizmem uderzeniowym. Rysunek pochodzi z książki Stanisława Toreckiego "Broń i amunicja strzelecka LWP"
W broni z mechanizmem spustowym bez samonapinania (Single Action) ściągnięcie spustu jedynie wyzwala mechanizm uderzeniowy który powoduje odpalenie naboju, dlatego też oddanie strzału możliwe jest jedynie z napiętego mechanizmu uderzeniowego. W broni z mechanizmem spustowym bez samonapinania nienapięty mechanizm uderzeniowy uniemożliwia oddanie strzału. Mechanizm spustowy bez samonapinania zazwyczaj stosowany jest w karabinach i karabinkach, pistoletach maszynowych oraz starszych pistoletach. Kiedyś mechanizm spustowy bez samonapinania stosowany był również w rewolwerach.
Mechanizm spustowy bez samonapinania w pistoletach
Pistolet samopowtarzalny Colt M1911 wyposażony w mechanizm spustowy bez samonapinania oraz mechanizm uderzeniowy z kurkiem zewnętrznym
Pistolety samopowtarzalne wyposażone w mechanizm spustowy bez samonapinania zazwyczaj posiadają mechanizm uderzeniowy z kurkiem zewnętrznym. Rozwiązanie takie powoduje że napięcie mechanizmu uderzeniowego możliwe jest zarówno poprzez przeładowanie broni (zamek odciągany w tylne położenie spowoduje napięcie kurka), jak i poprzez napięcie kurka palcem. Po oddaniu strzału zamek porusza się w tylne położenie napinając mechanizm uderzeniowy, dlatego też po oddaniu strzału nie trzeba napinać kurka palcem lub poprzez przeładowanie. Aby powtórnie zbić spłonkę w przypadku niewypału należy napiąć kurek palcem i ponownie ściągnąć spust, jednak powtórne zbijanie spłonki nie jest to zalecane (dotyczy to również innych mechanizmów spustowych i uderzeniowych, w przypadku niewypału zazwyczaj zalecane jest usunięcie naboju). Zwolnienie kurka bez oddania strzału możliwe jest ręcznie lub przy pomocy zwalniacza kurka (jeśli broń wyposażona jest w zwalniacz kurka).
Pistolet samopowtarzalny P08 Parabellum wyposażony w mechanizm spustowy bez samonapinania oraz mechanizm uderzeniowy bez kurka zewnętrznego (ze sprężyną uderzeniową działającą bezpośrednio na iglicę)
Karabiny, karabinki, pistolety maszynowe oraz niektóre pistolety samopowtarzalne posiadają mechanizm spustowy bez samonapinania oraz mechanizm uderzeniowy bez kurka zewnętrznego (tak więc z kurkiem zakrytym, bijnikiem lub sprężyną uderzeniową działającą bezpośrednio na iglicę). W broni tego typu napięcie mechanizmu uderzeniowego możliwe jest jedynie poprzez przeładowanie, po oddaniu pierwszego i następnych strzałów zamek poruszając się w tylne położenie napina mechanizm uderzeniowy. Powtórne zbicie spłonki w przypadku niewypału zazwyczaj nie jest możliwe. W broni z mechanizmem uderzeniowym pozbawionym kurka zewnętrznego zwolnić mechanizm uderzeniowy bez oddania strzału zazwyczaj można jedynie poprzez oddanie "suchego" strzału.
Mechanizm spustowy bez samonapinania w rewolwerach
Rewolwer Colt SAA wyposażony w mechanizm spustowy bez samonapinania oraz mechanizm uderzeniowy z kurkiem zewnętrznym
Rewolwery wyposażone w mechanizm spustowy bez samonapinania posiadają mechanizm uderzeniowy z kurkiem zewnętrznym. W rewolwerach tego typu napięcie mechanizmu uderzeniowego możliwe jest jedynie poprzez napięcie kurka palcem. Po oddaniu strzału kurek pozostaje nienapięty, dlatego też przed oddaniem każdego strzału należy napiąć kurek palcem, co zmniejsza szybkostrzelność praktyczną rewolweru bez samonapinania. Zwolnienie kurka w rewolwerze bez oddania strzału możliwe jest jedynie ręcznie. Ze względu na niewielką szybkostrzelność praktyczną rewolwery bez samonapinania są obecnie praktycznie niespotykane.
Mechanizm spustowy z samonapinaniem (DA)
Mechanizm spustowy z samonapinaniem oraz kurkowy mechanizm uderzeniowy. Rysunek pochodzi z książki Stanisława Toreckiego "Broń i amunicja strzelecka LWP"
W broni posiadającej mechanizm spustowy z samonapinaniem (Double Action, znany również jako SA/DA) oddanie strzału możliwe jest z napiętego mechanizmu uderzeniowego lub ze spuszczonego mechanizmu uderzeniowego. Jeśli strzał zostaje oddany z napiętego mechanizmu uderzeniowego, mechanizm spustowy powoduje jedynie wyzwolenie mechanizmu uderzeniowego i tym samym odpalenie naboju (podobnie jak w mechanizmie spustowym bez samonapinania). Natomiast jeśli strzał zostaje oddany ze spuszczonego mechanizmu uderzeniowego (z samonapinania), ściągnięcie spustu spowoduje najpierw napięcie mechanizmu uderzeniowego poprzez mechanizm spustowy, natomiast później wyzwolenie mechanizmu uderzeniowego i odpalenie naboju. Podczas strzelania z napiętego mechanizmu uderzeniowego spust charakteryzuje się mniejszą siłą niż podczas strzelania ze spuszczonego mechanizmu uderzeniowego, dlatego też lepszą celność można osiągnąć strzelając z napiętego mechanizmu uderzeniowego. Obecnie mechanizm spustowy z samonapinaniem stosowany jest zazwyczaj w pistoletach i rewolwerach.
Mechanizm spustowy z samonapinaniem w pistoletach
Pistolet samopowtarzalny Walther P38, broń wyposażona jest w mechanizm spustowy z samonapinaniem oraz mechanizm uderzeniowy z kurkiem zewnętrznym
Niektóre pistolety samopowtarzalne wyposażone w mechanizm spustowy z samonapinaniem posiadają mechanizm uderzeniowy pozbawiony kurka zewnętrznego (z kurkiem zakrytym, bijnikiem, sprężyną uderzeniową działającą bezpośrednio na iglicę) lub z kurkiem zewnętrznym pozbawionym ostrogi umożliwiającej napięcie kurka palcem. W broni z takim rozwiązaniem mechanizm uderzeniowy można napiąć poprzez przeładowanie (ruch zamka w tylne położenie powoduje napięcie mechanizmu uderzeniowego) i strzelić z napiętego mechanizmu uderzeniowego lub dzięki samonapinaniu oddać strzał ze spuszczonego mechanizmu uderzeniowego, gdzie nacisk na spust powoduje najpierw napięcie mechanizmu uderzeniowego, później natomiast jego wyzwolenie i tym samym odpalenie naboju. Po oddaniu strzału zamek poruszając się w tylne położenie napina mechanizm uderzeniowy, dlatego też nie trzeba strzelać z samonapinania po każdym strzale. Aby powtórnie zbić spłonkę w przypadku niewypału należy strzelić z samonapinania.
Pistolet samopowtarzalny Walther P99 AS wyposażony w mechanizm spustowy z samonapinaniem oraz mechanizm uderzeniowy pozbawiony kurka zewnętrznego (ze sprężyną uderzeniową działającą bezpośrednio na iglicę)
Niektóre pistolety samopowtarzalne wyposażone w mechanizm spustowy z samonapinaniem posiadają mechanizm uderzeniowy pozbawiony kurka zewnętrznego (z kurkiem zakrytym, bijnikiem, sprężyną uderzeniową działającą bezpośrednio na iglicę) lub z kurkiem zewnętrznym pozbawionym ostrogi umożliwiającej napięcie kurka palcem. W broni z takim rozwiązaniem mechanizm uderzeniowy można napiąć poprzez przeładowanie (ruch zamka w tylne położenie powoduje napięcie mechanizmu uderzeniowego) i strzelić z napiętego mechanizmu uderzeniowego lub dzięki samonapinaniu oddać strzał ze spuszczonego mechanizmu uderzeniowego, gdzie nacisk na spust powoduje najpierw napięcie mechanizmu uderzeniowego, później natomiast jego wyzwolenie i tym samym odpalenie naboju. Po oddaniu strzału zamek poruszając się w tylne położenie napina mechanizm uderzeniowy, dlatego też nie trzeba strzelać z samonapinania po każdym strzale. Aby powtórnie zbić spłonkę w przypadku niewypału należy strzelić z samonapinania.
Mechanizm spustowy z samonapinaniem w rewolwerach
Rewolwer Gward wyposażony w mechanizm spustowy z samonapinaniem oraz mechanizm uderzeniowy z kurkiem zewnętrznym
Rewolwery wyposażone w mechanizm spustowy z samonapinaniem posiadają kurek zewnętrzny. W rewolwerach tego typu można oddać strzał z napiętego mechanizmu uderzeniowego, gdzie po napięciu kurka palcem ściągnięcie spustu powoduje jedynie wyzwolenie kurka i tym samym odpalenie naboju. Można również oddać strzał ze spuszczonego mechanizmu uderzeniowego, gdzie ściągnięcie spustu powoduje najpierw napięcie kurka, później natomiast jego wyzwolenie i odpalenie naboju. W rewolwerach mechanizm uderzeniowy pozostaje nienapięty po strzale, dlatego też po każdym strzale trzeba napiąć kurek placem lub strzelić z samonapinania.
Mechanizm spustowy z wyłącznym samonapinaniem (DAO)
W broni posiadającej mechanizm spustowy z wyłącznym samonapinaniem (Double Action Only) oddanie strzału możliwe jest jedynie ze spuszczonego mechanizmu uderzeniowego dzięki samonapinaniu (nie można oddać strzału z napiętego mechanizmu uderzeniowego). Ściągnięcie spustu powoduje najpierw napięcie mechanizmu uderzeniowego, później natomiast jego wyzwolenie i odpalenie naboju. Mechanizm spustowy z wyłącznym samonapinaniem charakteryzuje się małym ryzykiem strzału przypadkowego, jednak powoduje dużą siłę spustu co utrudnia celne strzelanie. Mechanizm spustowy z wyłącznym samonapinaniem zazwyczaj stosowany jest w pistoletach i niewielkich rewolwerach przeznaczonych do samoobrony.
Mechanizm spustowy z wyłącznym samonapinaniem w pistoletach
Pistolet samopowtarzalny Beretta 92D wyposażony w mechanizm spustowy z wyłącznym samonapinaniem oraz mechanizm uderzeniowy z kurkiem zewnętrznym pozbawionym ostrogi umożliwiającej napięcie kurka palcem
Pistolety samopowtarzalne wyposażone w mechanizm spustowy z wyłącznym samonapinaniem posiadają mechanizm uderzeniowy pozbawiony kurka zewnętrznego (kurek zakryty, bijnik, sprężyna uderzeniowa działająca bezpośrednio na iglicę) lub mechanizm uderzeniowy z kurkiem zewnętrznym pozbawionym ostrogi umożliwiającej napięcie kurka przy pomocy palca. W pistoletach z wyłącznym samonapinaniem przeładowanie nie powoduje napięcia mechanizmu uderzeniowego, nie jest również możliwe ręczne napięcie mechanizmu uderzeniowego, dlatego też strzał można oddać jedynie ze spuszczonego mechanizmu uderzeniowego z wykorzystaniem samonapinania gdzie ściągnięcie spustu powoduje najpierw napięcie mechanizmu uderzeniowego, później natomiast jego wyzwolenie i odpalenie naboju. Zamek poruszający się w tylne położenie po oddaniu strzału nie powoduje napięcia mechanizmu uderzeniowego, dlatego też również kolejne strzały można oddać jedynie z samonapinania. W przypadku niewypału aby powtórnie zbić spłonkę należy strzelić z samonapinania.
Mechanizm spustowy z wyłącznym samonapinaniem w rewolwerach
Rewolwer Ruger SP101 wyposażony w mechanizm spustowy z wyłącznym samonapinaniem oraz mechanizm uderzeniowy z kurkiem zewnętrznym pozbawionym ostrogi umożliwiającej napięcie kurka palcem
Rewolwery wyposażone w mechanizm spustowy z wyłącznym samonapinaniem posiadają mechanizm uderzeniowy z kurkiem zakrytym lub mechanizm uderzeniowy z kurkiem zewnętrznym pozbawionym ostrogi umożliwiającej napięcie kurka przy pomocy palca. W rewolwerach z wyłącznym samonapinaniem napięcie kurka palcem nie jest możliwe, dlatego też strzał można oddać jedynie ze spuszczonego kurka gdzie ściągnięcie spustu powoduje najpierw napięcie kurka, później natomiast jego wyzwolenie i oddanie strzału. Po oddaniu strzału kurek pozostaje spuszczony, dlatego też również kolejne strzały można oddać jedynie z samonapinania.
Mechanizm spustowy z wyłącznym częściowym samonapinaniem (Semi DAO)
Pistolet samopowtarzalny Glock 17 wyposażony w mechanizm uderzeniowy z wyłącznym częściowym samonapinaniem oraz mechanizm uderzeniowy ze sprężyną uderzeniową działającą bezpośrednio na iglicę
Mechanizm spustowy z wyłącznym częściowym samonapinaniem (Semi Double Action Only) stosowany jest w pistoletach samopowtarzalnych. Broń tego typu zazwyczaj posiada mechanizm uderzeniowy ze sprężyną uderzeniową działającą bezpośrednio na iglicę. W broni z wyłącznym częściowym samonapinaniem oddanie strzału możliwe jest jedynie z częściowo napiętego mechanizmu uderzeniowego. W pistoletach w wyłącznym częściowym samonapinaniem przeładowanie powoduje częściowe napięcie mechanizmu uderzeniowego, natomiast ściągnięcie spustu powoduje najpierw napięcie częściowo napiętego mechanizmu uderzeniowego, później natomiast jego wyzwolenie i oddanie strzału. Po oddaniu strzału zamek poruszając się w tylne położenie częściowo napina mechanizm uderzeniowy, dlatego też ściągnięcie spustu również podczas oddawania kolejnych strzałów powoduje najpierw napięcie częściowo napiętego mechanizmu uderzeniowego, później natomiast jego wyzwolenie i oddanie strzału. W przypadku niektórych pistoletów z wyłącznym częściowym samonapinaniem możliwe jest powtórne zbicie spłonki w przypadku niewypału, aby to zrobić należy najpierw odciągnąć zamek w tylne położenie aby podczas ruchu do tyłu napiął on częściowo mechanizm uderzeniowy (jednak nie odciągać w skrajne tylne położenie, aby wyrzutnik nie wyrzucił naboju przez okno wyrzutowe), następnie ściągnąć spust. Należy zaznaczyć że nikt nie zaleca powtórnego zbijania spłonki w przypadku niewypału, metoda ta jest również zbyt skomplikowana aby wykorzystać ją w sytuacji zagrożenia.