PPS-42
PPS-42 (Pistolet Pulemiot Sudajewa 42) to radziecki pistolet maszynowy skonstruowany przez Aleksieja Iwanowicza Sudajewa na podstawie pistoletu maszynowego PPBW-2 (Pistolet Pulemiot Bezruczko-Wysockiego) skonstruowanego przez Igora Bezruczko-Wysockiego. PPS-42 został wprowadzony do uzbrojenia 28 lipca 1942r, produkcję seryjną uruchomiono w oblężonym Leningradzie. PPS-42 działa na zasadzie odrzutu zamka swobodnego, strzelanie następuje z zamka otwartego. Zastosowano iglicę stałą osadzoną na zamku, broń nie posiada zatrzasku zamka. Zamek hamowany jest jedną sprężyną powrotną umieszczoną na dole komory zamkowej po lewej stronie. Pistolet wyposażony jest w komorę zamkową wykonaną poprzez tłoczenie z blachy stalowej. Ruchoma podczas strzelania rączka zamkowa porusza się w wycięciu z prawej strony komory zamkowej, okno wyrzutowe znajduje się z prawej strony komory zamkowej nad gniazdem magazynka. Broń posiada wyrzutnik sztywny umieszczony w komorze spustowej oraz wyciąg umieszczony na zamku. Zastosowano mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie jedynie ogniem ciągłym, bezpiecznik znajduje się pod komorą zamkową przed kabłąkiem spustu. Przesunięcie bezpiecznika powoduje unieruchomienie zaczepu spustowego oraz unieruchomienie zamka niezależnie od tego czy zamek znajduje się w przednim czy tylnym położeniu. PPS-42 zasilany jest nabojem 7,62x25mm. Zasilanie odbywa się z dwurzędowego magazynka łukowego z dwurzędowym wyprowadzeniem o pojemności 35 naboi, magazynek nie jest wymienny z magazynkiem od pistoletu maszynowego PPSz-41. Gniazdo magazynka znajduje się pod komorą spustową przed chwytem pistoletowym, dźwignię zatrzasku magazynka umieszczono pod komorą zamkową za gniazdem magazynka. Po lewej oraz prawej stronie gniazda magazynka umieszczone są otwory odciążające. Wokół lufy znajduje się perforowana osłona przymocowana nitami do obsady lufy, osłona nie obejmuje lufy od dołu. Na końcu osłony znajduje się osłabiacz podrzutu. Zastosowano stalowy chwyt pistoletowy wyposażony w okładziny wykonane z drewna lub tworzywa sztucznego oraz przymocowaną do komory zamkowej metalową kolbę składaną na komorę zamkową. Przycisk zatrzasku kolby znajduje się z boku tylnej części komory zamkowej. Rozkładanie broni następuje poprzez odchylenie komory spustowej na zawiasie. Komora spustowa stanowi jeden element z gniazdem magazynka. Pistolet posiada mechaniczne przyrządy celownicze składające się z muszki zamocowanej na osłonie lufy oraz celownika krzywkowego ze szczerbinką zamontowanego na komorze zamkowej.
PPS-43
PPS-43 to zmodyfikowana odmiana pistoletu maszynowego PPS-42 produkowana od 1943r. PPS-43 działa na zasadzie odrzutu zamka swobodnego, strzelanie następuje z zamka otwartego. Nie zastosowano zatrzasku zamka. PPS-43 posiada zmodyfikowaną żerdź sprężyny powrotnej której przednia część pełni rolę wyrzutnika oraz zmodyfikowane okno wyrzutowe. Pistolet zasilany jest nabojem 7,62x25mm, zasilanie odbywa się z dwurzędowych magazynków łukowych z dwurzędowym wyprowadzeniem o pojemności 35 naboi (takie same jak do PPS-42). Zastosowano krótszą lufę oraz perforowaną osłonę lufy która stanowi jedną część z komorą zamkową. Broń posiada przymocowaną do komory zamkowej zmodyfikowaną składaną kolbę metalową, zatrzask kolby znajduje się na górnej tylnej części komory zamkowej. Pozostałe elementy nie różnią się od tych z PPS-42. Pistolet maszynowy PPS-43 to najbardziej popularna odmiana PPS-42.
KP/-44
KP/-44 z magazynkiem bębnowym o pojemności 71 naboi
KP/-44 (Konepistooli 44, znany również jako Peltiheikki) to fińska odmiana pistoletu maszynowego PPS-43 skonstruowana przez Tuure Salo oraz Esko Kekkiego. Pierwsze egzemplarze KP/-44 zostały dostarczone armii fińskiej w 1946r. Broń działa na zasadzie odrzutu zamka swobodnego, strzelanie następuje z zamka otwartego. Nie zastosowano zatrzasku zamka. Pistolet zasilany jest nabojem 9x19mm Parabellum. Zasilanie może odbywać się z dwurzędowych magazynków pudełkowych o pojemności 20 oraz 36 naboi, czterorzędowego magazynka pudełkowego o pojemności 50 naboi oraz magazynków bębnowych o pojemności 40 oraz 71 naboi. Wszystkie te magazynki stosowane były również do zasilania fińskiego pistoletu maszynowego KP/-31 Suomi. Pistolet KP/-44 posiada metalową metalową kolbę składaną przymocowaną do komory zamkowej. Rozkładanie broni następuje poprzez odchylenie komory spustowej na zawiasie. Komora spustowa nie stanowi jednego elementu z gniazdem magazynka. KP/-44 produkowano w firmie Tikkakoski Oy, ogółem powstało około 10 000 egzemplarzy. Pistolet maszynowy KP/-44 był używany w armii fińskiej do lat 90-tych.
DUX-53
DUX-53 to hiszpańska wersja pistoletu maszynowego KP/-44 skonstruowana na początku lat 50-tych. Co ciekawe inicjatorem jej powstania był Willi Dougs, były kierownik firmy Tikkakoski Oy który uciekł do Hiszpanii. DUX-53 niewiele różni się od KP/-44, jednak na jego podstawie skonstruowano znacznie zmodyfikowany DUX-59. Pistolet maszynowy DUX-59 zasilany jest nabojem 9x19mm Parabellum, zasilanie odbywa się z dwurzędowego magazynka pudełkowego z dwurzędowym wyprowadzeniem o pojemności 32 naboi. Broń wyposażona jest w ruchomą podczas strzelania rączkę zamkową poruszającą się w wycięciu z lewej strony komory zamkowej. Pistolety maszynowe DUX-53 wykorzystywane były przez straż graniczną z RFN, natomiast DUX-59 nie był produkowany seryjnie, choć początkowo zakładano produkcję w RFN.
PPS-43 w Polsce
Od góry: PPS-42, PPS-43, pm wz. 43/52
Pistolet maszynowy PPS-43 wykorzystywany był w Wojsku Polskim pod oznaczeniem 7,62mm pistolet maszynowy wz. 43 oraz od 1946r produkowany w Zakładach Mechanicznych im. Hipolita Cegielskiego, jednak produkcja na dużą skalę ruszyła dopiero w 1951r. Broń produkowano w Zakładach Mechanicznych im. Hipolita Cegielskiego, Zakładach im. generała Waltera (później znane jako Zakłady Metalowe "Łucznik"), Fabryce Maszyn Włukienniczych "Wifama" oraz w Wydziale Mechanicznym Huty "Baildon". Na podstawie pistoletu maszynowego PPS-43 skonstruowano 7,62mm pm wz. 43/52, była to polska odmiana wyposażona w stałą kolbę drewnianą wewnątrz której umieszczono schowek na przybory do czyszczenia broni. Pistolet maszynowy wz. 43/52 produkowany był przez Zakłady Mechaniczne im. Hipolita Cegielskiego oraz Zakłady im. generała Waltera. Na podstawie PPS-43 skonstruowano również odmianę treningową o oznaczeniu 5,6mm pistolet maszynowy wz. 43 produkowaną w niewielkich ilościach przez Fabrykę Maszyn Włukienniczych "Wifama". Broń zasilana była nabojem bocznego zapłonu .22LR przy pomocy wykonanych ze stopu aluminium wkładek o kształcie naboju 7,62x25mm, do których wkładano naboje .22LR. Po strzelaniu należało pozbierać wyrzucone przez okno wyrzutowe wkładki aby ponownie je wykorzystać, podobne rozwiązanie posiadał polski 5,6mm pistolet wz. 33 "Sportowy" skonstruowany na podstawie TT. Zastosowanie naboju bocznego zapłonu wymusiło wykorzystanie w 5,6mm pm wz. 43 słabszej sprężyny powrotnej oraz lekkiego zamka wykonanego między innymi ze stopu aluminium.
PPS-42 ogółem
PPS-42 okazał się bardzo udanym pistoletem maszynowym, jego zalety to niezawodność, niewielkie wymiary, nieduża masa, prosta konstrukcja oraz wygodny bezpiecznik. Magazynek do PPS-42 był dwurzędowy z dwurzędowym wyprowadzeniem, dlatego też jego ładowanie było łatwiejsze niż dwurzędowych magazynków pudełkowych z jednorzędowym wyprowadzeniem które były bardzo popularne wśród pistoletów maszynowych z okresu IIwś (MP40, STEN, PPSz-41). Pistolety maszynowe PPS-42 oraz PPS-43 uważane są za jedne z najlepszych pistoletów maszynowych z okresu IIwś. Armia niemiecka wykorzystywała zdobyczne PPS-42 i PPS-43 pod oznaczeniem MP 719(r). Ogółem od 1943r do 1946r wyprodukowano około 2 000 000 pistoletów maszynowych PPS-43.
wersja
PPS-43
KP/-44
nabój
7,62x25mm
9x19mm Parabellum
prędkość początkowa pocisku
500m/s
393m/s
długość lufy
250mm
247mm
długość
625mm z kolbą złożoną

820mm z kolbą rozłożoną
625mm z kolbą złożoną

825mm z kolbą rozłożoną
masa
3kg bez magazynka

3,65kg z pełnym magazynkiem
2,8kg bez magazynka
szybkostrzelność teoretyczna
600-700 strzałów na minutę
650 strzałów na minutę
magazynek
dwurzędowy łukowy o pojemności 35
naboi
pudełkowy o pojemności 20, 36 lub
50 naboi, bębnowy o pojemności 40
lub 70 naboi
PPS-43. Kliknij aby zobaczyć rysunek w normalnym rozmiarze. Zdjęcie pochodzi z książki Stanisława Toreckiego "Broń i amunicja strzelecka LWP"
Rozłożony częściowo PPS-42
PPS-43 w prototypowej wersji na nabój pośredni 7,62x41mm
PPS-43 nadal pozostaje popularną bronią w Afryce