Panzerfaust
Od góry: Panzerfaust Klein, Panzerfaust Groß, Panzerfaust 60m, Panzerfaust 100m
Panzerfaust to niemiecki granatnik przeciwpancerny jednorazowego użytku z bezodrzutowym układem miotającym. Panzerfaust powstał w wyniku zapotrzebowania zgłoszonego przez Urząd Uzbrojenia Armii (Herreswaffenamt) na lekką i prostą broń przeciwpancerną. Według tych założeń w firmie HASAG skonstruowano prototypowy granatnik przeciwpancerny Faustpatrone. Granatnik Faustpatrone posiadał krótką rurę wyrzutni (350mm), ładunek miotający złożony z prochu czarnego oraz stabilizowany obrotowo pocisk nadkalibrowy z ładunkiem kumulacyjnym. Na podstawie Faustpatrone skonstruowano granatnik przeciwpancerny Panzerfaust. Wszystkie wersje Panzerfausta posiadały pocisk z ładunkiem kumulacyjnym wykonanym z heksolitu lub trotylu. Stosowano wkładkę kumulacyjną wykonaną z blachy stalowej oraz umieszczony za ładunkiem kumulacyjnym zapalnik bezwładnościowy złożony ze spłonki umieszczonej w ładunku pobudzającym Zindladung 34. Głowica wyposażona była w czepiec balistyczny. Do tylnej części głowicy przymocowany był drewniany trzpień do którego mocowano blaszane stateczniki. Z Panzerfausta można było strzelać kładąc rurę wyrzutni na ramieniu lub trzymają ją pod pachą, strzelanie z postawy leżąc nie było możliwe ze względu na gorące gazy prochowe wylatujące po strzale z tyłu rury wyrzutni. Według instrukcji całkowita bezpieczna odległość za strzelającym z Panzerfausta to 10m, natomiast minimalna odległość od jakiej musiał być oddalony najbliższy obiekt za strzelającym to 1m. Jeśli najbliższy obiekt za strzelcem znajdował się w odległości poniżej 1m, gazy prochowe mogły odbić się od obiektu i poparzyć strzelca. Aby temu zapobiec na rurze wyrzutni umieszczano napisy ostrzegające przed gazami prochowymi. Na rurze wyrzutni umieszczony był mechanizm spustowy składający się ze sprężyny uderzeniowej działającej bezpośrednio na iglicę, spłonki, dźwigni napinającej pełniącej również funkcję celownika, bezpiecznika oraz spustu. Bezpiecznik powodował zasłonięcie kanału ogniowego wiodącego od spłonki do ładunku miotającego.
Panzerfaust Klein
Panzerfaust Klein został wprowadzony do uzbrojenia na początku 1943r. Broń posiada rurę wyrzutni kalibru 30mm o długości 800mm, ścianki rury wyrzutni mają grubość 2mm. Zastosowano ładunek miotający złożony z 56g prochu czarnego. Granatnik wyposażony jest w nadkalibrowy pocisk stabilizowany brzechwowo z ładunkiem kumulacyjnym, pocisk ma masę 1,3kg oraz kaliber 95mm. Pocisk posiada prędkość początkową 28m/s, przebijalność 140mm oraz zasięg skuteczny 30m. Do celowania wykorzystywano muszkę umieszczoną na głowicy pocisku oraz trzy otwory umieszczone na dźwigi napinającej, dolny otwór odpowiadał odległości 20m, środkowy odległości 30m, górny odległości 40m. Aby przygotować granatnik do strzału należy wyjąć pocisk z rury wyrzutni, zamontować na pocisku spłonkę z pobudzaczem oraz osadzić pocisk w rurze wyrzutni. Aby oddać strzał należy wyjąć zawleczkę, podnieść dźwignię napinającą pełniącą również funkcję celownika, odbezpieczyć broń oraz nacisnąć spust. Produkcja seryjna Panzerfausta Klein trwała od sierpnia 1943r do lipca 1944r.
Panzerfaust Groß
Paznerfaust Groß (znany również jako Panzerfaust 30m) posiada rurę wyrzutni kalibru 44mm o długości 800mm, ścianki rury wyrzutni mają grubość 2mm. Zastosowano ładunek miotający złożony z 95g prochu czarnego. Granatnik posiada nadkalibrowy pocisk stabilizowany brzechwowo z ładunkiem kumulacyjnym, pocisk ma masę 2,9kg oraz kaliber 150mm. Pocisk posiada prędkość początkową 30m/s, przebijalność 220mm oraz zasięg 30m. Do celowania wykorzystywano muszkę umieszczoną na głowicy pocisku oraz trzy otwory umieszczone na dźwigni napinającej, dolny otwór odpowiadał odległości 20m, środkowy 30m, górny 40m. W celu przygotowania granatnika do strzału należy wyjąć pocisk z rury wyrzutni, zamontować na pocisku spłonkę z pobudzaczem oraz osadzić pocisk w rurze wyrzutni. Aby oddać strzał należy wyjąć zawleczkę, podnieść dźwignię napinającą pełniącą również funkcję celownika, odbezpieczyć broń oraz nacisnąć spust. Produkcja seryjna Panzerfausta Groß trwała od sierpnia 1943r do lipca 1943r, ogółem wyprodukowano około 5 662 000 egzemplarzy.
Panzerfaust 60m
Panzerfaust 60m wyposażony jest w rurę wyrzutni kalibru 44mm o długości 800mm, ścianki rury wyrzutni mają grubość 3mm. Broń posiada ładunek miotający złożony ze 140g prochu czarnego. Zastosowano nadkalibrowy pocisk stabilizowany brzechwowo z ładunkiem kumulacyjnym, pocisk ma masę 2,9kg oraz kaliber 150mm. Pocisk charakteryzuje się prędkością początkową 48m/s, przebijalnością 220mm oraz zasięgiem skutecznym 60m. W porównaniu do wcześniejszych wersji Panzerfausta zastosowano zmodyfikowane przyrządy celownicze oraz inny mechanizm spustowy. Do celowania wykorzystywano trzy otwory umieszczone na dźwigni napinającej, dolny odpowiadający odległości 40m, środkowy odległości 60m, górny odległości 80m. W celu przygotowania granatnika do strzału należy wyjąć pocisk z rury wyrzutni, zamontować na pocisku spłonkę z pobudzaczem oraz osadzić pocisk w rurze wyrzutni. Aby oddać strzał należy wyjąć zawleczkę, podnieść dźwignię napinającą pełniącą również funkcję celownika oraz nacisnąć dźwignię spustową. Produkcja seryjna granatnika trwała od sierpnia 1944r do grudnia 1944r. Ogółem wyprodukowano około 1 600 000 egzemplarzy.
Panzerfaust 100m
Panzerfaust 100m posiada rurę wyrzutni kalibru 44mm o długości 1150mm, ścianki rury wyrzutni mają grubość 3mm. Zastosowano ładunek miotający złożony z dwóch ładunków prochu czarnego o masie 100g każdy, pomiędzy ładunkami znajduje się poduszka powietrzna. Rozwiązanie takie umożliwiło zwiększenie prędkości początkowej do 60m/s oraz zasięgu skutecznego do 100m bez konieczności pogrubiania ścianek rury wyrzutni. Granatnik posiada pocisk nadkalibrowy z ładunkiem kumulacyjnym stabilizowany brzechwowo, pocisk ma masę 2,9kg, kaliber 150mm oraz przebijalność 200mm. Do celowania wykorzystywano muszkę umieszczoną na głowicy pocisku oraz cztery otwory na dźwigni napinającej, od dołu: odpowiadający odległości 30m, odpowiadający odległości 60m, odpowiadający odległości 80m oraz odpowiadający odległości 150m. Pocisk fabrycznie wyposażony był w pobudzacz ze spłonką, dlatego też nie było konieczne wyjmowanie pocisku z rury wyrzutni aby przygotować broń do strzału. Aby oddać strzał należało wyjąć zawleczkę, podnieść dźwignię napinającą oraz nacisnąć dźwignię spustową. Produkcja Panzerfausta 100m trwała od listopada 1944r do kwietnia 1945r, ogółem wyprodukowano około 3 600 000 egzemplarzy.
Panzerfaust 150m
Panzerfaust 150m posiada rurę wyrzutni o długości 1150mm, zastosowano ładunek miotający złożony z trzech ładunków prochu czarnego pomiędzy którymi znajdują się poduszki powietrzne. Rozwiązanie takie umożliwiło zwiększenie prędkości początkowej pocisku do 85m/s oraz zwiększenie zasięgu do 150m. Broń wyposażona jest w pocisk nadkalibrowy stabilizowany brzechwowo z ładunkiem kumulacyjnym, pocisk posiada zmodyfikowany czepiec balistyczny. Przebijalność pocisku wynosi 350mm, aby dostosować broń do zwalczania piechoty na głowicy pocisku można zamocować koszulkę odłamkową Splittering. Panzerfaust 150m w odróżnieniu od poprzednich wersji nie jest bronią jednorazowego użytku, rurę wyrzutni można powtórnie załadować, jednak wytrzymuje ona jedynie 10 strzałów. Produkcja Panzerfausta 150m trwała od marca 1945r do kwietnia 1945r, wyprodukowano niewiele egzemplarzy. Na podstawie Panzerfausta 150m skonstruowano prototypowy radziecki granatnik przeciwpancerny RPG-1 (Rucznoj Protiwotankowyj Granatomiot 1).
Panzerfaust 250m
Panzerfaust 250m posiadał rurę wyrzutni o długości 600mm, zmodyfikowane przyrządy celownicze oraz zmodyfikowany mechanizm spustowy. W tylnej części rury wyrzutni umieszczono dyszę. Panzerfaust 250m nie był bronią jednorazowego użytku i mógł być ładowany wielokrotnie. Zastosowano zmodyfikowany pocisk nadkalibrowy stabilizowany brzechwowo z ładunkiem kumulacyjnym, prędkość początkowa pocisku wynosiła 150m/s, donośność skuteczna 250m. Panzerfaust 250m nie został wprowadzony do uzbrojenia, rozpoczęcie produkcji planowano na sierpień 1945r.
PT-100
PT-100 to polski granatnik przeciwpancerny skonstruowany w Hucie "Ludwików" oraz Zakładach Metalowych w Skarżysku Kamiennej na podstawie granatnika Panzerfaust 60m. PT-100 posiadał zmodyfikowane przyrządy celownicze oraz najprawdopodbniej silniejszy ładunek miotający. Do celowania wykorzystywano trzy otwory umieszczone na dźwigni napinającej, dolny odpowiadający odległości 50m, środkowy odległości 100m, górny odległości 150m. W latach 50-tych granatnik PT-100 został wycofany z uzbrojenia, zniszczono również wyprodukowane egzemplarze, decyzja ta najprawdopodobniej została wymuszona przez ZSRR. Obecnie jedyny egzemplarz granatnika PT-100 znajduje się w Muzeum Orła Białego w Skarżysku Kamiennej.
Panzerfaust ogółem
Panzerfaust był bronią prostą, tanią oraz bardzo skuteczną. Przebijalność na poziomie 200mm umożliwiała zniszczenie praktycznie każdego alianckiego czołgu. Panzerfaust był pierwszym granatnikiem przeciwpancernym jednorazowego użytku wprowadzonym do uzbrojenia. Ogółem wyprodukowano około 10 862 000 egzemplarzy różnych wersji Panzerfausta.
wersja
Panzerfaust Klein
Panzerfaust Groß
Panzerfaust 60m
Panzerfaust 100m
kaliber pocisku
95mm
150mm
150mm
150mm
przebijalność
140mm
220mm
220mm
200mm
prędkość początkowa
pocisku
28m/s
30m/s
48m/s
60m/s
masa pocisku
1,3kg
2,9kg
2,9kg
2,9kg
kaliber rury wyrzutni
30mm
44mm
44mm
44mm
długość rury wyrzutni
800mm
800mm
800mm
1150mm
grubosć ścianek rury
wyrzutni
2mm
3mm
3mm
3mm
masa ładunku
miotającego
56g
95g
140g
dwa ładunki po 100g
każdy
masa
3,25kg
5,1kg
6,1kg
6,8kg
donośność skuteczny
30m
30m
60m
100m