SWT
Karabin samopowtarzalny SWT-40
SWT-38 (7,62mm Samozariadnaja Wintowka sistiemy Tokariewa obrazca 1938 goda) to radziecki karabin samopowtarzalny skonstruowany przez Fiodora Tokariewa. Broń powstała aby zastąpić karabiny powtarzalne Mosin 1891/30 oraz niezbyt udane karabiny automatyczne AWS-36. Karabin SWT-38 został wprowadzony do uzbrojenia armii radzieckiej w lutym 1939r. Broń produkowano od 1939r do 1940r, kiedy to rozpoczęto produkcję zmodyfikowanej odmiany o oznaczeniu SWT-40. Podczas ataku Niemiec na ZSRR w 1941r karabiny SWT-38 oraz SWT-40 stanowiły uzbrojenie wielu żołnierzy armii radzieckiej. Po niemieckim ataku powrócono do produkcji karabinu powtarzalnego Mosin 1891/30, broni prostszej, tańszej i bardziej niezawodnej od karabinu samopowtarzalnego Tokariewa. SWT-40 nadal był produkowany, jednak jego produkcja stanowiła jedynie niewielką część produkcji radzieckich karabinów podczas IIwś.
Konstrukcja SWT-38
SWT-38 działa na zasadzie odprowadzania gazów prochowych przez boczny otwór w lufie, zastosowano układ gazowy z tłokiem o krótkim skoku, pięciopołożeniowym regulatorem gazowym oraz rurą gazową umieszczoną nad lufą. Tłok oraz tłoczysko współpracują jako jeden zespół, jednak stanowią oddzielne elementy, dzięki czemu łatwo rozłożyć układ gazowy. Ryglowanie następuje poprzez przekoszenie zamka w płaszczyźnie pionowej, strzelanie następuje z zamka zamkniętego. Po wystrzeleniu z magazynka ostatniego naboju zespół ruchomy zatrzymuje się w tylnym położeniu, zwolnienie zespołu ruchomego w przednie położenie możliwe jest jedynie poprzez nieznaczne odciągnięcie do tyłu rączki zamkowej. Ruchoma podczas strzelania rączka zamkowa znajduje się po prawej stronie broni. Pokrywa komory zamkowej osłania od góry jedynie tylną część komory zamkowej. Zastosowano mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie jedynie ogniem pojedynczym oraz mechanizm uderzeniowy z kurkiem zakrytym. Wewnątrz kabłąka spustu za spustem znajduje się odchylane na lewą oraz prawą stronę skrzydełko bezpiecznika, skrzydełko w położeniu pionowym zabezpiecza broń poprzez unieruchomienie spustu. Karabin zasilany jest nabojem 7,62x54R mm z wystającą kryzą. Zasilanie odbywa się z dwurzędowych magazynków łukowych z dwupozycyjnym wyprowadzeniem o pojemności 10 naboi. Gniazdo magazynka znajduje się na dolnej powierzchni komory zamkowej przed szyjką kolby. Na dolnej powierzchni komory zamkowej pomiędzy kabłąkiem spustu a gniazdem magazynka umieszczono zatrzask magazynka. Zatrzask w pozycji poziomej przytrzymuje magazynek, po odchyleniu zatrzasku do pozycji pionowej magazynek można wyjąć z gniazda. Jeśli zespół ruchomy znajduje się w tylnym położeniu, karabin można załadować z łódek na 5 naboi od powtarzalnego Mosina 1891. Karabin SWT-38 posiada lufę zakończoną hamulcem wylotowym, wewnątrz komory nabojowej umieszczono 14 rowków Revellego aby ułatwić usunięcie łuski. Wokół przedniej cześci lufy znajduje się krótka stalowa perforowana osłona. Nad tylną częścią lufy umieszczono drewnianą nakładkę z ośmioma otworami. Pod przednią częścią lufy można umieścić bagnet nożowy. Broń wyposażona jest w stałą kolbę drewnianą z szyjką wyprofilowaną w chwyt pistoletowy oraz dwuczęściowe łoże. Kolba przechodzi w tylną część łoża, na stopce kolby znajduje się stalowe okucie. Po lewej oraz prawej stronie łoża umieszczono poziomy rowek ułatwiający chwycenie broni. Po prawej stronie łoża znajduje się wycior. Rozkładanie częściowe broni następuje poprzez odłączenie pokrywy komory zamkowej. Zastosowano przyrządy celownicze składające się z muszki w tunelowej osłonie oraz celownika krzywkowego ze szczerbinką. Celownik posiada nastawny od 100m do 1500m co 100m.
Inne wersje
Od góry: SWT-38, SWT-40, AWT-40, SKT-40
AKT-38 (7,62mm Awtomaticzeskij Karabin sistiemy Tokariewa obrazca 1938 goda) to odmiana skrócona wyposażona w mechanizm spustowy z przełącznikiem rodzaju ognia. Broń mogła strzelać ogniem pojedynczym i ciągłym. AKT-38 charakteryzował się niezbyt dobrą celnością podczas strzelania seriami. Broń produkowana była w niewielkich ilościach

SWT-40 (7,62mm Samozariadnaja Wintowka sistiemy Tokariewa obrazca 1940 goda) to zmodyfikowany karabin samopowtarzalny produkowany od 1940r. Broń wyposażona była w jednoczęściowe łoże oraz wycior umieszczony pod lufą. Karabin produkowano do 1945r. Zdobyte przez Niemców egzemplarze wykorzystywane były jako Selbstladegewehr 259(r)

SWT-40 występował w odmianie wyborowej z celownikiem optycznym PU o powiększeniu 3,5x. Karabin charakteryzował się jednak zbyt słabą celnością jak na broń tego typu, dlatego też produkcję odmiany wyborowej zakończono w 1942r. Ogółem wyprodukowano około 55 tysięcy egzemplarzy wyborowej odmiany SWT-40. Zdobyte przez Niemców karabiny wykorzystywane były jako Selbstladegewehr Zielfernrohrgewehr 259(r)

AWT-40 (7,62mm Awtomaticzeskaja Wintowka sistiemy Tokariewa obrazca 1940 goda) to karabin automatyczny produkowany od 1942r. Broń wyposażona była w mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym. Zastosowano skrzydełko bezpiecznika pełniące również funkcję przełącznika rodzaju ognia. Broń charakteryzowała się niezbyt dobrą celnością podczas strzelania seriami. AWT-40 produkowany był w niewielkich ilościach. Po zakończeniu IIwś karabiny AWT-40 przekształcono w SWT-40

SKT-40 (7,62mm Samozariadnyj Karabin sistiemy Tokariewa obrazca 1940 goda) to skrócona odmiana samopowtarzalna. Broń nie była produkowana w dużych ilościach. Zdobyte przez Niemców egzemplarze wykorzystywane były jako Selbstladegewehr 259/2(r)
SWT ogółem
SWT był nowoczesnym karabinem samopowtarzalnym, jednak według żołnierzy armii radzieckiej charakteryzował się słabą niezawodnością. Broń była natomiast ceniona przez żołnierzy armii niemieckiej, gdzie występowała pod oznaczeniem Selbstladegewehr 258(r). Co ciekawe układ gazowy karabinu SWT został zastosowany w niemieckim karabinie samopowtarzalnym Gewehr 43. Ogółem wyprodukowano około 1,6 miliona karabinów SWT-38 oraz SWT-40. Karabiny SWT-38 oraz SWT-40 nigdy nie zastąpiły karabinu powtarzalnego Mosin 1891/30, natomiast po zakończeniu IIwś zostały zastąpione przez karabinek automatyczny AK.
wersja
SWT-40
nabój
7,62x54R mm
prędkość początkowa pocisku
840m/s
długość lufy
625mm
długość
1226mm
masa
3,85kg bez magazynka

4,5kg z pełnym magazynkiem na 10 naboi
magazynek
dwurzędowy łukowy na 10 naboi
Karabin samopowtarzalny SWT-40. Rysunek pochodzi z książki Stanisława Toreckiego "Broń i amunicja strzelecka LWP"
SWT-40 z celownikiem optycznym PU o powiększeniu 3,5x