Vis wz. 35
9mm pistolet Vis wz. 35 to polski pistolet samopowtarzalny skonstruowany na początku lat 30. dla Wojska Polskiego. Zazwyczaj przyjmuje się że broń skonstruował Piotr Wilniewczyc oraz Jan Skrzypiński, jednak z dużym prawdopodobieństwem pistolet został skonstruowany przez Jana Skrzypińskiego oraz Feliksa Modzelewskiego. Pod koniec lat 20. prowadzono prace nad wyborem pistoletu dla Wojska Polskiego. Początkowo rozważano zakup licencji na czechosłowacki pistolet CZ 28, później zdecydowano o wprowadzeniu do uzbrojenia belgijskiego pistoletu Browning HP. Pistolet Browning HP został w 1929r zatwierdzony przez Komitet do Spraw Uzbrojenia i Sprzętu, jednak ostatecznie przyjęto propozycję Piotra Wilniewczyca i Państwowych Wytwórni Uzbrojenia polegającą na skonstruowaniu polskiego pistoletu. Pierwszy prototyp powstał w 1931r w warszawskiej Fabryce Karabinów, początkowo broń miała nosić oznaczenie WIS (Wilniewczyc i Skrzypiński), jednak ostatecznie pod wpływem Departamentu Uzbrojenia zastosowano oznaczenie Vis (po łacińsku siła). Pod względem konstrukcyjnym pistolet wzorowano na Colcie M1911 i Browningu HP. Pierwsze prototypy wyposażone były w długą, sztywną żerdź sprężyny uderzeniowej oraz zaczep demontażowy pełniący jednocześnie rolę bezpiecznika. Zaczep demontażowy umożliwał unieruchomienie zamka w położeniu do rozkładania częściowego oraz w położeniu z zamkiem nieznacznie oddalonym od przedniego położenia. Zamek umieszczony w położeniu nieznacznie oddalonym od przedniego położenie powodował zabezpieczenie pistoletu przed strzałem przypadkowym (kurek po zwolnieniu nie uderzał w iglicę). Seria próbna pistoletu została wykonana w 1932r, wersja z serii próbnej znana jest jako Vis wz. 32. Pistolet Vis wz. 32 posiadał zaczep demontażowy umożliwający unieruchomienie zamka w położeniu do rozkładania częściowego oraz długą, sztywną żerdź sprężyny powrotnej. W odróżnieniu od pistoletów produkowanych seryjnie nie zastosowano zwalniacza kurka. Pistolet Vis wz. 35 został wprowadzony do uzbrojenia w 1936r.
Konstrukcja Visa
Vis wz. 35 działa na zasadzie krótkiego odrzutu lufy, strzelanie następuje z zamka zamkniętego. Przednia część znajdującego się w przednim położeniu zamka wystaje poza obrys szkieletu. Po wystrzeleniu z magazynka ostatniego naboju zamek zatrzymuje się w tylnym położeniu, dźwignia zatrzasku zamka znajduje się po lewej stronie szkieletu. Po lewej i prawej stronie tylnej części szkieletu umieszczono nacięcia ułatwiające przeładowanie. Za ryglowanie odpowiada rygiel pierścieniowy umieszczony na górnej powierzchni tylnej części lufy, rygiel wchodzi w oporę ryglową umieszczoną po wewnętrznej stronie zamka. Odryglowanie powoduje nieruchomy występ umieszczony na dolnej powierzchni tylnej cześci lufy (ogon lufy) współpracujący z wycięciem w szkielecie. Pod lufą znajduje się sprężyna powrotna na długiej, teleskopowej żerdzi. Teleskopowa żerdź ma ułatwiać cofnięcie się zamka przy uderzeniu pistoletu w podłoże, tym samym zabezpieczając broń przed strzałem przypadkowym. Pistolet posiada mechanizm spustowy bez samonapinania (SA) oraz mechanizm uderzeniowy wyposażony w kurek zewnętrzny z otworem odciążającym. Zastosowno śrubową sprężynę uderzeniową umieszczoną w tylnej części chwytu oraz iglicę przerzutową umieszczoną w zamku. Po lewej stronie zamka znajduje się skrzydełko zwalniacza kurka, natomiast w tylnej części szkieletu umieszczono bezpiecznik chwytowy. Użycie zwalniacza kurka powoduje ruch iglicy w przednie położenie (jednak nie na tyle aby uderzała w spłonkę), po czym zwolnienie kurka. Pistolet nie posiada bezpiecznika nastawnego. Po lewej stronie szkieletu za chwytem pistoletowym umieszczono zaczep demontażowy umożliwiający unieruchomienie zamka zamka w pozycji umożliwiającej rozłożenie częściowe broni. Pistolet zasilany jest nabojem 9x19mm Parabellum. Zasilanie odbywa się z umieszczonego w chwycie jednorzędowego magazynka pudełkowego o pojemności 8 naboi, po obu stronach pudełka magazynka znajduje się 7 otworów które umożliwiają sprawdzenie ilości naboi w magazynku. Przycisk zatrzasku magazynka znajduje się po lewej stronie szkieletu u nasady kabłąka spustu. Na dole chwytu za gniazdem magazynka umieszczono strzemię do mocowania smyczy. Po obu stronach chwytu pistoletowego znajdują się okładki wykonane z tworzywa sztucznego, na lewej okładce umieszczono napis "FB" (Fabryka Broni), natomiast na prawej napis "Vis". W tylnej dolnej części chwytu znajduje się zaczep do mocowania kolby dostawnej, mimo tego że kolba dostawna nie była produkowana seryjnie. Zastosowano umieszczone na zamku stałe mechaniczne przyrządy celownicze złożone z muszki i szczerbinki.
Rozkładanie cześciowe
rzed rozłożeniem częściowym należy wyjąć magazynek i sprawdzić komorę nabojową. Następnie strzelec powinien odciągnąć zamek i unieruchomić go za pomocą zaczepu demontażowego. Po odciągnięciu zamka należy nacisnąć główkę zatrzasku zamka i wyjąć dźwignię zatrzasku zamka ze szkieletu, po czym można wyłączyć zaczep demontażowy i zsunąć ruchem do przodu zamek ze szkieletu. Po zsunięciu zamka można odłączyć od niego lufę. Składanie następuje w odwrotnej kolejności.
Inne wersje Visa
Vis wz. 32. Za zdjęcie dziękuję Pawłowi Rozdżestwieńskiemu
Vis wz. 32 to pistolet serii próbnej wyposażony w zaczep demontażowy umożliwiający unieruchomienie zamka w położeniu do rozkładania częściowego oraz długą, sztywną żerdż sprężyny powrotnej. Broń pozbawiona była zwalniacza kurka. Brak zwalniacza kurka utrudniał zwolnienie kurka przy użyciu jednej ręki, dlatego też ze względu na kawalerzystów Vis wz. 35 wyposażony został w zwalniacz. Obecnie jedyny Vis wz. 32 znajduje się w Lubuskim Muzeum Wojskowym


Na podstawie Visa skonstruowaną prototypową wersję zasilaną nabojem 11,43x23mm (.45 ACP). Broń testowana była w Argentynie, do obecnych czasów nie przetrwał żaden egzemplarz


Na podstawie Visa próbowano również skonstruować pistolet automatyczny wyposażony w przełącznik rodzaju ognia, magazynek o większej pojemności oraz kolbę dostawną pełniącą również rolę kabury. Ostatecznie prace nad bronią zarzucono


W Węgierskim Muzeum Wojskowym znajduje się Vis wz. 35 dostosowany do zasilania nabojem bocznego zapłonu .22 Short. Pistolet wyposażony jest w lufę dostosowaną do strzelania nabojem .22 Short, jednak posiada standardowy magazynek do naboju 9x19mm Parabellum, tak więc nabój bocznego zapłonu należy załadować do komory nabojowej przez okno wyrzutowe. Oś przewodu lufy do naboju .22 Short znajduje się wyżej od osi przewodu lufy do naboju 9x19mm Parabellum, tak więc iglica pistoletu uderza w kryzę łuski naboju bocznego zapłonu. Nabój .22 Short nie jest w stanie przeładować pistoletu, dlatego też po oddaniu strzału strzelec powinien ręcznie odciągnąć zamek w tylne położenie aż do zatrzymania na zatrzasku zamka, po czym załadować kolejny nabój do komory nabojowej przez okno wyrzutowe. Vis wz. 35 dostosowany do naboju .22 Short jest modyfikacją przeprowadzoną przez użytkownika pistoletu, broń nie była produkowana seryjnie


W Biurze Technicznym radomskiej Fabryki Broni w 1939r skonstruowano lufę wkładkową do pistoletu Vis wz. 35 umożliwiającą strzelanie nabojem bocznego zapłonu .22 Short. Przed strzelaniem należało włożyć naboje .22 Short do wkładek o kształcie naboju 9x19mm Parabellum. Po włożeniu naboju bocznego zapłonu do wkładki, tylną część wkładki należało zamknąć elementem wyposażonym w iglicę. Podczas strzału iglica pistoletu uderzała iglicę umieszczoną wewnątrz wkładki, natomiast iglica wkładki uderzała w kryzę łuski naboju bocznego zapłonu. Nabój .22 Short nie był w stanie przeładować broni, tak wiec po oddaniu strzału strzelec powinien ręcznie odciągnąć zamek w tylne położenie. Lufa wkładkowa do pistoletu Vis wz. 35 nie była produkowana seryjnie
Vis w niemieckiej służbie
Vis wz. 35 trzeciej serii produkcyjnej
Vis wz. 35 był produkowany dla armii niemieckiej podczas okupacji, niemiecka armia wykorzystywała pistolet jako P-35(p). Ogólem dla Niemców wyprodukowano około 315.000 pistoletów w czterech seriach produkcyjnych. Pistolety pierwszej, drugiej oraz trzeciej serii były produkowane w Fabryce Broni w Radomiu, natomiast pistolety czwartej serii były produkowane w firmie Steyer. Podczas okupacji Fabryka Broni w Radomiu nie produkowała luf aby utrudnić kompletowanie pistoletów z części wyniesionych podczas produkcji. Pistolety drugiej, trzeciej oraz czwarte serii nie posiadały zaczepu do mocowania kolby dostawnej, broń serii trzeciej i czwartej pozbawiona była również zaczepu demontażowego. Pistolety pozbawione zaczepu wyposażone są w zmodyfikowany kurek umożliwiający unieruchomienie zamka w położeniu do rozkładania częściowego. Od pistoletów drugiej serii produkcyjnej stosowano długą, sztywną żerdź sprężyny powrotnej. Magazynki z pistoletów czwartej serii posiadały donośnik z magazynka od pistoletu Walther P38. Ogółem im wyższa seria produkcyjna tym niższa jakość wykonania.
Vis wz. 35 ogółem
Po zakończeniu IIwś produkcja seryjna Visa nie została wznowiona, rozpoczęto natomiast produkcję seryjną radzieckiego pistoletu TT, który został wprowadzony do uzbrojenia Wojska Polskiego, a następnie zastąpiony przez pistolety P-64 "CZAK" oraz P-83 "Wanad". Na początku lat 90-tych Zakłady Mechaniczne "Łucznik" wyprodukowały krótką serię pistoletów Vis wz. 35 przeznaczoną dla kolekcjonerów, broń była oferowana za 1000 dolarów. Vis to broń celna, niezawodna i ergonomiczna, można również spotkać się z opinią że był to jeden najlepszych pistoletów wojskowych.
wersa
Vis wz. 35
nabój
9x19mm Parabellum
prędkość początkowa
345m/s
energia początkowa
446J
długość lufy
120mm
długość
176mm
szerokość
32mm
wysokosć
135mm
masa
950g bez magazynka

1135 z pełnym magazynkiem na 8 naboi
magazynek
jednorzędowy o pojemności 8 naboi
Vis wz. 35 z zamkiem w tylnym położeniu
Pistolet Vis wz. 35 częściowo rozłożony
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Dźwignia zatrzasku zamka Visa wz. 35 przerobionego na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Lufa Visa wz. 35 przerobionego na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Szkielet Visa wz. 35 przerobionego na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Zamek Visa wz. 35 przerobionego na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Sprężyna powrotna Visa wz. 35 przerobionego na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu
Vis wz. 35 przerobiony na wiatrówkę systemu Brockok. Za zdjęcie dziękuję Jackowi Borkowskiemu