XM177
Subkarabinek XM177E2
XM177 (Experimental Model 177, oznaczenie firmowe Colt Model 610) to skonstruowany w latach 60. amerykański subkarabinek. Broń należy do "rodziny" M16, jednak nie jest to pierwszy subkarabinek opracowany na podstawie tej konstrukcji. Wcześniejsze "krótkie" M16 to między innymi CAR-15 Model 605A, CAR-15 Model 605B, CAR-16 Model 608 Survival Rifle oraz CAR-15 Model 607. Należy zaznaczyć że CAR-15 (Colt Automatic Rifle) to rodzina broni do której należą nie tylko subkarabinki, ale również karabinki automatyczne (przykładowo CAR-15 Model 603 wprowadzony do uzbrojenia amerykańskich wojsk lądowych jako M16A1) oraz karabinki maszynowe (ręczne karabiny maszynowe zasilane nabojem pośrednim, przykładowo CAR-15 Model 606). Subkarabinek XM177 posiada kolbę teleskopową o dwóch położeniach oraz mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym. Skonstruowano również wersję Colt Model 610B wyposażoną w kolbę teleskopową o czterech położeniach oraz mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i 3 strzałowymi seriami. Colt Model 610B nie był wykorzystywany przez amerykańskie siły zbrojne, tak więc nie posiada oznaczenia wojskowego. Inna wersja to subkarabinek XM177E1 (pełne oznaczenie Submachine Gun, 5.56, XM177E1, oznaczenie firmowe Colt Model 609) wyposażony w mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym, kolbę teleskopową o dwóch położeniach oraz ręczny dosyłacz zamka (Colt Model 610 oraz Colt Model 610B nie są wyposażone w ręczny dosyłacz zamka). Ostatnia wersja to subkarabinek XM177E2 (Colt Model 629) wyposażony w mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym, kolbę teleskopową o dwóch położeniach, ręczny dosyłacz zamka, dłuższą lufę oraz dłuższy tłumik płomieni. Subkarabinki XM177, XM177E1 oraz XM177E2 wykorzystywane były przez amerykańskich żołnierzy podczas wojny w Wietnamie, jednak nie zostały oficjalnie wprowadzone do uzbrojenia amerykańskich wojsk lądowych. Colt Model 610 został natomiast w latach 60. wprowadzony do uzbrojenia amerykańskich sił powietrznych jako GAU-5/A (Gun Aircraft Unit 5 A). Amerykańskie siły powietrzne w 1967r wprowadziły również do uzbrojenia subkarabinek GAU-5/A/A (Colt Model 630 lub według innych źródeł Colt Model 649) będący pozbawionym ręcznego dosyłacza zamka odpowiednikiem XM177E2.
CAR-15 Model 605A oraz Model 605B
CAR-15 Model 605A to skonstruowany w latach 60. karabinek automatyczny. Broń zasilana była amerykańskim małokalibrowym nabojem pośrednim 5,56x45mm M193, zasilanie odbywało się z wykonanego ze stopu aluminium dwurzędowego magazynka z dwupozycyjnym wyprowadzeniem od karabinka automatycznego M16. Karabinek CAR-15 Model 605 posiadał lufę o długości 381mm (15 cali) zakończoną szczelinowym tłumikiem płomieni, kolbę stałą oraz ręczny dosyłacz zamka. Nie zastosowano zaczepu do mocowania bagnetu. Mechanizm spustowy umożliwiał strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym (przełącznik rodzaju ognia pełniący również funkcję bezpiecznika wyposażony w 3 położenia). Wersja CAR-15 Model 605B wyposażona była natomiast w mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym, ciągłym oraz 3 strzałowymi seriami (przełącznik rodzaju ognia pełniący również funkcję bezpiecznika wyposażony w 4 położenia). CAR-15 Model 605A oraz Model 605B nie zostały wprowadzone do uzbrojenia amerykańskich sił zbrojnych oraz nie były produkowane w dużych ilościach.
CAR-15 Model 607
CAR-15 Model 607 to skonstruowany w latach 60. subkarabinek (oficjalnie klasyfikowany jako "Submachine Gun"). Broń zasilana była nabojem 5,56x45mm M193, zasilanie odbywało się z magazynka od M16. Subkarabinek CAR-15 Model 607 wyposażony był w lufę o długości 254mm (10 cali) ze skokiem gwintu wynoszącym 12 cali, wykonaną z tworzywa sztucznego kolbę teleskopową o dwóch położeniach (podobną do kolby stałej z M16) oraz mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym. Nie zastosowano zaczepu do mocowania bagnetu. Początkowo broń wyposażona była w krótki otwarty szczelinowy tłumik płomieni z trzema szczelinami, zastąpiony później przez tulejowy tłumik płomieni. Ostatecznie zastosowano długi szczelinowy tłumik płomieni z sześcioma szczelinami. CAR-15 Model 607 nie był wyposażony w ręczny dosyłacz zamka, jednak element ten zastosowano w wersji CAR-15 Model 607A. Broń nie została wprowadzona do uzbrojenia amerykańskich sił zbrojnych oraz nie była produkowana w dużych ilościach.
CAR-15 Model 608 Survival Rifle
CAR-15 Model 608 Survival Rifle to subkarabinek skonstruowany w latach 60. dla załóg śmigłowców. Karabinek zasilany był nabojem 5,56x45mm M193, zasilanie odbywało się z magazynka od M16. Subkarabinek CAR-15 Model 608 Survival Rifle wyposażony był w lufę o długości 254mm (10 cali) zakończoną stożkowym tłumikiem płomieni, wykonaną ze stopu aluminium stopkę kolby umieszczoną na końcu tulei wewnątrz której znajduje się sprężyna powrotna, wykonane z tworzywa sztucznego rurowe łoże, skrócony chwyt pistoletowy oraz mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym. Nie zastosowano natomiast zaczepu do mocowania bagnetu oraz ręcznego dosyłacza zamka. Broń nie została wprowadzona do uzbrojenia amerykanskich sił zbrojnych oraz nie była produkowana seryjnie.
Konstrukcja subkarabinka XM177
XM177 działa na zasadzie odprowadzania gazów prochowych przez boczny otwór w lufie. Gazy prochowe dostarczane są poprzez element znany jako "gas key" do komory gazowej umieszczonej pomiędzy tylną częścią zamka a suwadłem, nie zastosowano natomiast tłoka gazowego. Ryglowanie następuje poprzez obrót zamka, strzelanie następuje z zamka zamkniętego. Po wystrzeleniu z magazynka ostatniego naboju zespół ruchomy zatrzymuje się w tylnym położeniu, dźwignia zatrzasku zamka umożliwiająca zwolnienie zespołu ruchomego w przednie położenie znajduje się po lewej stronie komory spustowej. Wyciąg sprężynujący oraz wyrzutnik prętowy znajdują się na zamku, okno wyrzutowe łusek zasłaniane odchylaną klapką umieszczono po prawej stronie komory zamkowej wykonanej ze stopu aluminium. Nieruchoma podczas strzelania rączka zamkowa znajduje się za chwytem transportowym. Tuleję ze sprężyną powrotną umieszczono za tylną ścianką komory zamkowej. Zastosowano mechanizm spustowy z przechwytywaniem kurka umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym oraz mechanizm uderzeniowy z kurkiem zakrytym. Skrzydełko przełącznika rodzaju ognia pełniące również funkcję bezpiecznika znajduje się po lewej stronie komory spustowej nad chwytem pistoletowym. XM177 zasilany jest nabojem 5,56x45mm M193. Zasilanie odbywa się z wtykanych pionowo do gniazda dwurzędowych magazynków o pojemności 20 lub 30 naboi od karabinka automatycznego M16. Przycisk zatrzasku magazynka znajduje się po prawej stronie komory spustowej. Subkarabinek XM177 wyposażony jest w lufę o długości 254mm ze skokiem gwintu wynoszącym 9 cali, na końcu lufy znajduje się szczelinowy tłumik płomieni. Nie zastosowano zaczepu do mocowania bagnetu. Broń posiada wykonaną ze stopu aluminium kolbę teleskopową o dwóch położeniach. Przyrządy celownicze składają się z muszki umieszczonej na podstawie przymocowanej do lufy oraz celownika przerzutowego z przeziernikiem znajdującego się na chwycie transportowym. Inna wersja broni to subkarabinek Colt Model 610B wyposażony w kolbę teleskopową o czterech położeniach oraz mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i 3 strzałowymi seriami. Na podstawie XM177 skonstruowano również XM177E1 (Colt Model 609) wyposażony w mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym, kolbę teleskopową o dwóch położeniach oraz ręczny dosyłacz zamka. Ostatnia wersja broni to XM177E2 (Colt Model 629) wyposażony w lufę o długości 292mm (11,5 cala) zakończoną dłuższym szczelinowym tłumikiem płomieni, mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym, kolbę teleskopową o dwóch położeniach oraz ręczny dosyłacz zamka. XM177E2 po odłączeniu dolnej części wykonanego z tworzywa sztucznego łoża może zostać wyposażony w granatnik podwieszany XM148 lub M203.
GUU-5/P
GUU-5/P to karabinek automatyczny wykorzystywany w amerykańskich siłach powietrznych. Broń powstała poprzez modyfikację subkarabinków GAU-5/A oraz GAU-5/A/A. Modyfikacja polegała na zastosowaniu lufy o długości 368mm (14,5 cala) ze skokiem gwintu wynoszącym 7 cali, tak więc broń dostosowano do naboju 5,56x45mm SS109. Wcześniej subkarabinki GAU-5/A oraz GAU-5/A/A przeszły modyfikację polegającą na zastosowaniu lufy o długości 368mm ze skokiem gwintu 12 cali (dostosowany do naboju 5,56x45mm M193), jednak po przejściu tej modyfikacji broń zachowała oryginalne oznaczenie.
XM177 ogółem
XM177 jest bronią o niewielkich wymiarach, małej masie oraz dobrej ergonomii. XM177 charakteryzuje się również lepszą celnością oraz przebijalnością amunicji w porównaniu do stosowanych wcześniej pistoletów maszynowych. Broń nie jest jednak niezawodną konstrukcją, nawet w porównaniu do M16 i M16A1, które również nie należą do szczególnie niezawodnych karabinków. Niezawodność została poprawiona w wersji XM177E2. Następca subkarabinka XM177E2 (Colt Model 629) to karabinek automatyczny M16A1 Carbine (Colt Model 651).
wersja
XM177E2
nabój
5,56x45mm M193
długość lufy
292mm
długość
755mm z kolbą złożoną

840mm z kolbą rozłożoną
masa
2,4kg bez magazynka

3,1kg z pełnym magazynkiem na 30
naboi
magazynek
dwurzędowy pudełkowy na 20 lub 30
naboi
szybkostrzelność teoretyczna
750 strzałów na minutę
XM177E1 z kolbą wysuniętą
XM177E2 z kolbą wsuniętą
XM177E2 z kolbą wysuniętą