7,62mm kbkg wz. 60
7,62mm karabinek-granatnik wz. 60 (7,62mm kbkg wz. 60, znany również jako AK GN) to polski karabinek automatyczny skonstruowany przez L. Chodkiewicza i S. Dwojaka na podstawie radzieckiego karabinka AK. Prace nad kbkg wz. 60 rozpoczęto pod koniec lat 50-tych, karabinek wprowadzono do uzbrojenia na początku lat 60-tych. Broń w odróżnieniu od AK posiada zdolność miotania granatów nasadkowych. Karabinek-granatnik wz. 60 nie powstał w celu zastąpienia radzieckiego AK, ale jako jego uzupełnienie, umożliwiając jednemu żołnierzowi w drużynie miotanie granatów nasadkowych.
7,62mm karabinek-granatnik wz. 60 działa na zasadzie odprowadzania gazów prochowych przez boczny otwór w lufie, zastosowano tłok gazowy o długim skoku oraz układ gazowy z dwupozycyjnym regulatorem gazowym. Nastawa "O" regulatora gazowego umożliwia strzelanie "zwykłymi" nabojami z pociskiem, natomiast nastawa "Z" odcina dopływ gazów prochowych do komory gazowej, co umożliwia wystrzeliwanie granatów nasadkowych. Broń posiada zamek z dwoma ryglami ryglowany poprzez obrót w prawo, po wystrzeleniu z magazynka ostatniego naboju zamek nie zatrzymuje się w tylnym położeniu. Zastosowano frezowaną komorę zamkową (taka jak w AK typ III), po prawej stronie karabinka znajduje się wycięcie dla ruchomej podczas strzelania rączki zamkowej przechodzące w okno wyrzutowe. Karabinek posiada mechanizm spustowy umożliwiający strzelanie ogniem pojedynczym i ciągłym oraz mechanizm uderzeniowy z kurkiem zakrytym. Dźwignia przełącznika rodzaju ognia pełniąca również funkcję bezpiecznika znajduje się po prawej stronie komory zamkowej. Położenie górne powoduje zabezpieczenie broni unieruchamiając spust oraz uniemożliwiając przeładowanie poprzez zasłonięcie tylnej części wycięcia dla rączki zamkowej i okna wyrzutowego, położenie dolne umożliwia strzelanie ogniem pojedynczym, natomiast położenie pośrednie strzelanie ogniem ciągłym. Broń zasilana jest radzieckim nabojem pośrednim 7,62x39mm, do miotania granatów nasadkowych wykorzystuje się pozbawiony pocisku nabój UNM wz. 43/60 (Uniwersalny Nabój Miotający). Nabój UNM w porównaniu do naboju ćwiczebnego (ślepego) posiada wzmocniony ładunek miotający wykonany z innego gatunku prochu. Karabinek zasilany jest "zwykłymi" nabojami z pociskiem przy wykorzystaniu dwurzędowego magazynka łukowego z dwurzędowym wyprowadzeniem o pojemności 30 naboi (taki sam jak do AK i AKM). Największą popularność zyskały magazynki stalowe pozbawione przetłoczeń oraz stalowe z przetłoczeniami, jednak spotykane są również magazynki wykonane ze stopu aluminium oraz tworzywa sztucznego. Do zasilania broni nabojami miotającymi UNM wykorzystuje się natomiast dwurzędowy magazynek łukowy z dwurzędowym wyprowadzeniem o pojemności 10 naboi. Jest to magazynek stalowy z przetłoczeniami, wewnątrz magazynka do jego przedniej ścianki przymocowano stalową płytkę która uniemożliwia załadowanie naboi z pociskiem, jednak w praktyce magazynek można załadować około dwoma "zwykłymi" nabojami. Broń może być również zasilana z magazynków od RPK (dwurzędowe łukowe o pojemności 40 naboi oraz bębnowe na 75 naboi). Karabinek-granatnik wz. 60 posiada drewniany chwyt pistoletowy, drewniane łoże, drewnianą nakładkę na rurę gazową oraz stałą kolbę drewnianą zakończoną gumową stopką. Skonstruowano również odmianę z metalową kolbą składaną, jednak została ona wycofana ze względu na niewielką wytrzymałość kolby składanej podczas strzelania granatami nasadkowymi. Na początku lat 70-tych skonstruowano natomiast karabinek-granatnik wz. 60/72 wyposażony w drewnianą kolbą odejmowaną. Rozkładanie częściowe kbkg wz. 60 następuje poprzez odłączenie pokrywy komory zamkowej, pokrywa posiada zatrzask zapobiegający spadaniu pokrywy podczas strzelania granatami nasadkowymi. Lufa z chromowanym przewodem oraz czterema bruzdami o skoku 240mm zakończona jest nasadką do miotania granatów nasadkowych. Przyrządy celownicze składają się z celownika krzywkowego ze szczerbinką oraz muszki w półotwartej osłonie, celownik posiada nastawy od 100m do 800m (co 100m). Zastosowano również składany celownik ramkowy do strzelania granatami nasadkowymi, karabinki produkowane od 1970r wyposażone były w zmodyfikowany celownik do strzelania granatami oznaczony jako celownik uniwersalny wz. 70.
Konstrukcja 7,62mm kbkg wz. 60
Granaty nasadkowe
7,62mm karabinek-granatnik wz. 60 może strzelać polskimi granatami nasadkowymi F-1N60, KGN, PNG-60, CGN oraz DGN. Wspomniane granaty nie są wyposażone w pułapkę kulową, dlatego też można je wystrzelić jedynie przy pomocy naboju miotającego UNM wz. 43/60. Wykorzystanie naboju z pociskiem do wystrzelenia granatu nasadkowego może zakończyć się wybuchem granatu na lufie karabinka.


F-1N60 to odłamkowy granat nasadkowy skonstruowany na podstawie radzieckiego obronnego granatu ręcznego F-1. Granat F-1N60 wyposażony jest w głowicę zawierającą 60g trotylu oraz zapalnik bezwładnościowy DC-1. Granat posiada nacinaną zewnętrznie skorupę, dlatego też jego wybuch zamiast kontrolowanej fragmentacji powoduje w praktyce niewielką liczbę dużych odłamków. Następca granatu F-1N60 to granat nasadkowy KGN. 


KGN to odłamkowy granat nasadkowy wyposażony w głowicę zawierającą 65g trotylu i heksogenu. Granat posiada zapalnik bezwładnościowy DC-1. Masa granatu wynosi 460g, prędkość początkowa 65m/s, zasięg 340m, natomiast promień rażenia 7m.


PNG-60 to przeciwpancerny granat nasadkowy z głowicą kumulacyjną. Masa granatu wynosi 580g, prędkość początkowa 60m/s, zasięg 100m, natomiast przebijalność 200mm jednolitej płyty stalowej.


DGN to dymny granat nasadkowy. Masa granatu wynosi 630g, prędkość początkowa 65m/s, zasięg 200m, czas dymienia około 55s.


CGN to ćwiczebny granat nasadkowy pozbawiony głowicy z materiałem wybuchowym, natomiast z pustym miejscem na nabój "błysk-dym" imitujący wybuch głowicy bojowej. Masa granatu wynosi 260g, prędkość początkowa 90m/s, zasięg 600m.
7,62mm kbkg wz. 60 ogółem
7,62mm karabinek-granatnik wz. 60 jest dość udaną odmianą karabinka AK. Broń wykorzystywana była nie tylko przez Wojsko Polskie, ale również przez północnowietnamską partyzantkę podczas walk z armią amerykańską oraz przez palestyńskich bojowników podczas walk z armią izraelską. Co ciekawe jeden kbkg wz. 60 wykorzystywany przez północnowietnamską partyzantkę wrócił do Polski z pamiątkową tabliczką, według której za jego pomocą zniszczono kilkanaście amerykańskich czołgów, przy czym najprawdopodobniej były to amerykańskie transportery opancerzone. Następca kbkg wz. 60 to granatnik podwieszany wz. 74 "Pallad".
wersja
kbkg wz. 60
nabój
7,62x39mm
prędkość początkowa pocisku
715m/s
energia początkowa pocisku
1990J
długość lufy
415mm
długość
1075mm
masa
4,4kg bez magazynka

4,73kg z pełnym magazynkiem na 10
naboi

5kg z pełnym magazynkiem na 30 naboi
magazynek
dwurzędowe magazynki łukowe na 30
oraz 10 naboi
tryby ognia
pojedynczy i ciągły
szybkostrzelność teoretyczna
600 strzałów na minutę
granat nasadkowy
F-1N60
KGN
PNG-60
DGN
CGN
głowica
odłamkowa
odłamkowa
kumulacyjna
dymna
ćwiczebna
materiał wybuchowy
60g trotylu
65g trotylu i
heksogenu
230g
brak
brak
zapalnik
bezwładnościowy
DC-1
bezwładnościowy
DC-1
bezwładnościowy
DC-1
brak
brak
prędkość
początkowa
50m/s
65m/s
60m/s
54m/s
90m/s
zasięg
200m
340m
100m
200m
600m
masa
780g
460g
580g
630g
260g
średnica
60mm
60mm
68mm
54mm
30mm
długość
260mm
240mm
400mm
390mm
265mm
Postawa klęcząc podczas strzelania z kbkg wz. 60
Postawy leżąc i stojąc podczas strzelania z kbkg wz. 60
Przygotowanie kbkg wz. 60 do strzelania granatami nasadkowymi